“Madam Chair, in view of the finding of the sufficiency in substance of the two impeachment complaints, I move to issue notice to the Vice President or the respondent of the impeachment complaints to file her answer to the impeachment complaints within a non-extendable period of 10 calendar days from receipt of this notice.” ~Ysabel Maria Zamora
Tuluyan nang umusad ang impeachment proceedings laban kay Bise Presidente Sara Duterte matapos aprubahan ng House panel ang dalawang reklamo laban sa kanya. Noong March 4, 2026, bumoto ang House committee on justice pabor sa sufficiency in substance ng mga naturang reklamo.
Dahil sa desisyong ito, kailangang magpaliwanag ng Bise Presidente sa harap ng mga mambabatas tungkol sa mga alegasyon. Mahalaga ang hakbang na ito dahil ito ang magsasabi kung may basehan ang mga akusasyon para sa isang paglilitis.
Sa kabuuan, limampu’t apat na mambabatas ang sumang-ayon na ituloy ang kaso laban sa Bise Presidente. Tanging si Quezon City Representative Bong Suntay lamang ang bumoto ng “no” sa naturang pagtitipon.
Walang sinuman sa mga miyembro ng komite ang nag-abstain o tumangging bumoto sa nasabing usapin. Pinamunuan ni Batangas Representative Gerville “Jinky” Luistro ang hearing upang matiyak ang kaayusan ng proseso.
Ngayon ay mas malapit na ang publiko sa pagsusuri ng mga ebidensiya sa mga darating na pagdinig.
Dalawang Reklamo ang Pumasa sa House Panel
Ang ikatlong reklamo ay nagmula sa grupo ng mga clergy at lawyers na pinamumunuan ni Father Joel Saballa. Inendorso naman ni Mamamayang Liberal Party-list Representative Leila de Lima ang nasabing petisyon sa harap ng komite.
Samantala, ang ikaapat na reklamo ay inihain ni Atty. Nathaniel Cabrera para sa pagsusuri ng mga mambabatas. Sinuportahan ito nina Representative Bienvenido Abante Jr. at Deputy Speaker Paolo Ortega V mula sa La Union.
Dahil dito, dalawang magkahiwalay na kaso ang kailangang harapin ni Duterte sa House of Representatives. Matatandaang may apat na orihinal na reklamo ang inihain laban sa Bise Presidente sa mga nakaraang buwan.
Gayunpaman, binawi ng grupong Tindig Pilipinas ang kanilang petisyon upang mas mapabilis ang buong proseso. Isinantabi rin ng komite ang reklamo mula sa Makabayan Coalition dahil sa paglabag sa one-year bar rule.
Ang panuntunang ito ay nagbabawal ng higit sa isang impeachment proceeding laban sa isang opisyal sa loob ng isang taon. Sa huli, ang ikatlo at ikaapat na reklamo lamang ang nanatiling aktibo at balido sa ngayon.
Mga Matitinding Alegasyon at ang Isyu ng SALN
Maraming mabibigat na basehan ang nakapaloob sa mga reklamo tulad ng maling paggamit ng confidential funds. May mga akusasyon din ng suhulan sa Department of Education noong siya pa ang nakaupong kalihim nito.
Bukod dito, binanggit sa mga dokumento ang umano’y planong pagpaslang sa ilang matataas na opisyal ng gobyerno. Kasama sa mga pinagbabantaan diumano ay si President Ferdinand Marcos Jr. at ang First Lady.
Ang mga ito ay itinuturing na culpable violation of the Constitution at betrayal of public trust.
Sa kasagsagan ng pagdinig, ipinakita ni Representative Terry Ridon ang mga dokumento tungkol sa yaman ng Bise Presidente. Ipinunto niya na lumaki ang net worth ni Duterte mula labing-walong milyong piso patungong walumpu’t walong milyong piso.
Nagkaroon ng mainit na diskusyon nang tanungin ni Representative Rufus Rodriguez kung kumpirmado ba ang mga dokumentong ito. Sinabi ni Ridon na ang mga datos na ito ay bahagi ng public record mula sa kanyang mga SALN.
Ayon kay Chair Luistro, ang mga ganitong pahayag ay magiging basehan ng desisyon ng mga miyembro.
Debate sa Katotohanan at ang Papel ni Ramil Madriaga
Kinuwestiyon din ni Representative Bong Suntay ang kredibilidad ni Ramil Madriaga na nagsasabing siya ay dating bagman. Nagtanong si Suntay kung mayroon bang sapat na patunay na nagtrabaho nga si Madriaga para kay Duterte.
Sumagot naman si Leila de Lima at sinabing hindi pa ito ang oras para humusga sa mga saksi. Ayon sa kanya, ang layunin ng kasalukuyang hakbang ay alamin lamang kung sapat ang nilalaman ng reklamo. Binigyang-diin niya na ang mga ebidensiya ay ilalatag sa tamang panahon ng paglilitis.
Nagpahayag din si De Lima ng pagdududa sa timing ng pagsasampa ni Duterte ng perjury complaint laban kay Madriaga. Sinabi niya na matagal na ang affidavit ni Madriaga ngunit ngayon lamang kumilos ang kampo ng Bise Presidente.
Naniniwala siya na ginawa ito upang maimpluwensiyahan ang boto ng mga mambabatas sa araw na iyon. Gayunpaman, hindi ito naging hadlang sa naging desisyon ng nakararaming miyembro ng komite.
Sa huli, nanaig ang desisyon na ituloy ang pagsusuri sa mga seryosong akusasyong ito.
Ang Susunod na Kabanata sa Impeachment Process
Dahil sa naging resulta ng botohan, maglalabas na ng opisyal na notice ang komite para sa Bise Presidente. Mayroon lamang sampung araw si Duterte upang sagutin ang lahat ng mga akusasyong ipinupukol sa kanya.
Ang panahong ito ay non-extendible o hindi na maaaring dagdagan pa ayon sa mga alituntunin. Kung hindi siya sasagot, ituturing itong pagtanggi sa lahat ng mga alegasyong nakasulat sa reklamo.
Matapos nito, bibigyan din ng pagkakataon ang mga nagrereklamo na magsumite ng kanilang tugon.
Ang buong proseso sa loob ng komite ay dapat matapos sa loob ng animnapung araw na may sesyon. Pagkatapos ng mga hearing, gagawa ang Justice Committee ng ulat at rekomendasyon para sa buong Kongreso.
Kailangan ng hindi bababa sa one-third vote ng lahat ng miyembro ng Kamara upang maipadala ang kaso sa Senado. Sa Senado gaganapin ang pormal na paglilitis kung saan magsisilbing mga hukom ang mga Senador.
