“They went ahead and cut more than 27,000 trees sa Brooke’s Point. Kanselado po ang kanilang license noong 2018. Wala po silang mayor’s permit. Ang aming bundok po sa aming watershed ay declared protected area. Gumamit sila ng mga illegal chainsaws. Out of the 27,000 trees that were cut, it is alarming. Walang naka-register. Even the personnel from the DENR were not allowed to enter at the time. Ako ang mayor noon, hindi ako pinapapasok. Tatlong beses kaming nag-attempt.” ~VM Atty. Mary Jean Feliciano
Nabaligtad ang hustisya nang maparusahan ang noong Mayor na nagligtas sa gubat laban sa bilyonaryong dayuhang negosyante. Noong 2018, hinarap ni Mayor Attorney Mary Jean Feliciano ang Ipilan Nickel Corporation na pagmamay-ari ni Joseph Sy.
Si Joseph Sy ay isang full-blooded na Chinese, na nagpapanggap na Filipino, na namumuno sa higanteng kumpanya ng minahan sa Brooke’s Point. Sa kabila ng kanyang adhikain na protektahan ang kalikasan, si Feliciano pa ang pinatawan ng mabigat na parusa.
Inutos ng Ombudsman ang suspensyon ni Feliciano noong July 2021 dahil sa umano’y abuse of authority. Ito ay nag-ugat sa kanyang closure at demolition orders laban sa kumpanya ni Sy noong 2018.
Maraming residente ang nagulat dahil ang Mayor na nagtatanggol sa kanila ang siyang nawalan ng posisyon. Gayunpaman, hindi natigil ang pakikipaglaban ni Feliciano para sa kapakanan ng kanyang mga kababayan at ng watershed.
Narito ang timeline ng mga pangyayari:
- Late 1990s: Nagsimula ang operasyon ng pagmimina sa Brooke’s Point.
- 2009: Idineklara ang Mount Mantalingahan bilang Protected Landscape at watershed.
- Mayo 19, 2017: Naglabas ang DENR ng stoppage order laban sa Ipilan Nickel Corporation (INC) matapos makalbo ang 20 ektarya at maputol ang ~7,000 puno.
- 2018: Nag-isyu si Mayor Feliciano ng closure, cease-and-desist, at demolition orders laban sa INC; na-cancel ang lisensya ng minahan at tumigil ang pagkakaroon nila ng Mayor’s permit.
- Marso 22, 2021: Inilabas ng Ombudsman ang desisyon na nagpataw ng suspensyon kay Feliciano dahil sa grave abuse of authority.
- Hulyo 27, 2021: Opisyal na nagsimula ang isang taong suspensyon ni Feliciano bilang alkalde.
- Setyembre 29, 2021: Nagbigay ng business permit ang interim mayor sa INC.
- Enero 28, 2022: Ni-renew ng interim mayor ang permit ng INC kahit nasa “core zones” ang operasyon nito.
- Mayo 9, 2022: Nanalo si Feliciano bilang Vice Mayor sa pamamagitan ng landslide victory,.
- Hulyo 27, 2022: Natapos ang opisyal na suspensyon ni Feliciano.
- 2023: Nagtala ang INC ng kita na 7 bilyong piso.
- Pebrero 1, 2026: Dumalo si Vice Mayor Feliciano sa anibersaryo ng barikada sa Sibuyan Island.
- Marso 2026: Isinagawa ang imbestigasyon sa Senado tungkol sa mga ilegal na aktibidad at ecological violations ng Ipilan Nickel Mining.
Taong 2022 nang muling bumalik si Feliciano sa kapangyarihan bilang Vice Mayor matapos ang isang landslide victory. Pinatunayan ng mga botante na mas pinagkakatiwalaan nila ang lider na may malasakit sa ating kalikasan.
Sa kasalukuyan, patuloy ang imbestigasyon ng Senado sa mga ilegal na aktibidad ng Ipilan Mining. Binubusisi nila ang mga ulat ng bilyon-bilyong kita ng kumpanya habang nagdurusa ang mga mamamayan.
Bilyonaryong Intsik at ang Wasak na Watershed
Batay sa mga ulat, kumita ang kumpanya ni Joseph Sy ng pitong bilyong piso noong taong 2023. Inaasahan pa na tataas ang kanilang kita hanggang 21 bilyong piso pagdating ng taong 2025.
Sa kabila ng napakalaking perang ito, tila naiwan sa dusa ang mga residente ng Brooke’s Point. Ang dating malinis na bundok ay naging sentro ng kontrobersya dahil sa mga environmental violations.
Isang malungkot na kwento ang nagmula sa mga bata sa Barangay Maasin na dati ay masayang lumalangoy. Dahil sa putik mula sa minahan, nagkaroon sila ng mga kati-kati at iba’t ibang sakit sa balat.
Ang tubig na pinagkukunan ng inumin ng mga pamilya ay nakitaan din ng kontaminasyon mula sa operasyon. Pati ang mga sakahan na itinuturing na rice granary ay hindi na mapakinabangan ng mga magsasaka.
27,000 Puno Kinalbo Gamit ang Illegal Chainsaws
Noong 2017 at 2018, ubus-ubos na pinutol ng kumpanya ang mahigit 27,000 na puno sa watershed. Gumamit sila ng mga illegal na chainsaw para mabilis na makalbo ang protektadong bahagi ng kabundukan.
Wala rin silang hawak na tamang permit mula sa NCIP at Protected Areas Management Bureau. Sa madaling salita, itinuloy nila ang pagmimina kahit paso na ang kanilang lisensya at walang Mayor’s permit.
>More: 1987 Philippine Constitution
May mga ulat din tungkol sa panloloko sa mga katutubo para lamang makuha ang kanilang suporta. Binabayaran umano ng 300 pesos bawat araw ang ilang residente para sumama sa mga hakot na rali.
Nagdulot ito ng matinding pagkakahati-hati sa loob ng komunidad ng mga indigenous people sa Brooke’s Point. Sinisira ng mga ganitong gawain ang mahabang tradisyon at kultura ng mga katutubo sa ating bansa.
Ang Masakit na Pagkabaligtad ng Hustisya
Sa loob ng isang taon, nagsilbi ng suspension si Feliciano habang patuloy ang operasyon ni Joseph Sy. Ito ang masakit na realidad kung saan ang impluwensya ay tila mas matimbang kaysa sa katotohanan.
Si Mary Jean Feliciano ay nasuspinde noong Hulyo 2021 habang siya ay nanunungkulan pa bilang alkalde ng Brooke’s Point. Nagsimula siyang magsilbi ng kanyang isang taong suspensyon nang walang suweldo noong Hulyo 27, 2021, na nagtapos noong Hulyo 27, 2022.
Sa nangyaring ito, inilarawan si Sy bilang isang agent of influence na kayang pasunurin ang ilang ahensya ng gobyerno. Dahil dito, maraming kaso ang na-withdraw o hindi nausad sa mga lokal na korte at opisina.
Ngunit hindi nag-iisa si Feliciano sa laban na ito dahil sa suporta ng iba’t ibang sektor. Mula sa mga religious groups hanggang sa mga environmental lawyers, nagkaisa silang lahat para sa hustisya.
Ang pagkapanalo niya noong May 2022 ay isang malakas na mensahe laban sa mga mapanirang proyekto. Ngayon, mas lalong lumalakas ang boses ng bayan sa loob ng Sangguniang Bayan at Senado.
Laban para sa Kinabukasan ng Kabataan
Ang kwento sa Brooke’s Point ay nagsisilbing aral para sa ating mga kabataan tungkol sa paninindigan. Kailangan nating maging mapanuri sa mga negosyanteng inuuna ang sariling bulsa kaysa sa kaligtasan ng lahat.
Ang bawat puno sa watershed ay mahalaga para sa ating hangin at malinis na tubig sa hinaharap. Huwag nating hayaan na tuluyang masira ang ating kalikasan kapalit ng bilyon-bilyong pisong pansamantala lamang.
Sa huli, ang laban ni Vice Mayor Feliciano laban kay Joseph Sy ay laban para sa katotohanan. Pinatunayan ng kasaysayan na ang pagkakaisa ng mamamayan ay mas malakas kaysa sa kahit anong bilyonaryong kumpanya, na pagmamay-ari ng isang nagpapanggap na Pilipino.
