“Ang tungkulin ng komite ay tukuyin muna kung may sufficient grounds for impeachment. Kung wala dapat idismiss, kung meron, saka pa lamang magko-cunduct ng hearing kung saan papasok ang examination, cross-examination, at compulsory processes… O tayo ba ay de facto na nasa hearing stage na?” — Paolo Marcoleta
Nagbanggaan sina Rep. Jinky Luistro at Rep. Paolo Marcoleta dahil sa usapin ng “sufficiency in grounds” sa impeachment ni VP Sara Duterte. Kinuwestiyon ni Marcoleta dahil bago raw ang terminong ito sa mga dating proseso ng impeachment.
Iginiit niya na dapat ay “form and substance” lang ang tinitingnan bago pumunta sa pagdinig. Gayunpaman, ipinaliwanag ni Luistro na sinusunod lamang nila ang Section 7 ng Rules of Impeachment.
Nanindigan ang komite na kailangang dumaan sa tamang proseso ang lahat ng mga reklamo laban sa opisyal. Sinabi ni Luistro na ang bawat hakbang ay para sa ikabubuti ng katarungan at katotohanan.
Dahil dito, mas naging mainit ang diskusyon tungkol sa kung paano dapat hawakan ang kaso. Mahalaga ang bawat detalye para masiguro na hindi nalalabag ang karapatan ng sinumang partido.
Duda si Marcoleta
Pinuna ni Marcoleta ang tila mabilis na paglipat ng komite mula sa grounds patungo sa hearing stage. Sa isang bahagi ng pagdinig, inutusan ni Luistro ang Secretariat na bigyan si Marcoleta ng kopya ng rules.
Ginawa niya ito matapos ulit-ulitin ng kongresista ang kanyang mga pagdududa sa sinusunod na proseso.
Ibinahagi ni Marcoleta ang kanyang mahabang karanasan sa mga nakaraang impeachment mula pa noong 2004.
Ipinaliwanag niya na ang “sufficiency in grounds” ay hindi dapat nasa huling bahagi. Para sa kanya, ang “form and substance” dapat ang pangunahing basehan ng reklamo.
>More: Bangayan ni Erice at Garin sa ‘interference’ ni Sandro Marcos
Sinabi rin niya na ang terminong ito ay dapat para lamang sa adopting proceedings. Naniniwala siyang baka magdulot ito ng kalituhan sa takbo ng pagdinig.
Ipinaliwanag ni Luistro na may limang hakbang ang impeachment: form, substance, ground, hearing, at plenaryo. Siniguro niya sa lahat na ang bawat aksyon ay naaayon sa batas ng 20th Congress.
Double Standard sa Impeachment
Nagpaliwanag din si Rep. Terry Ridon tungkol sa mga akusasyong may “double standard” ang kanilang komite. Ikinumpara niya ang reklamo laban sa Pangulo na karamihan ay galing lamang sa mga balita.
Sa kabilang banda, ang reklamo laban kay VP Sara ay may matitibay na COA reports. Binanggit din ang Notice of Disallowance na nag-uutos sa OVP na ibalik ang pitumpung milyong piso.
Kasama rin sa ebidensya ang mga video ng banta laban sa Pangulo at First Lady.
Binigyang-diin din ni Ridon ang paglobo ng yaman ng Bise Presidente sa kanyang SALN. Mula pitong milyon noong 2007, umakyat ito sa walumpu’t walong milyon noong 2024.
Ang mga dokumentong ito ay ituturing na sapat na basehan para magpatuloy ang imbestigasyon. Nilinaw ng komite na hindi sila nagbibigay ng espesyal na pabor sa kahit sinong opisyal.
Ang lahat ng desisyon ay nakabase sa prinsipyo ng fairness at due process, ayon kay Ridon. “Hindi po totoo na mayroong double standard,” sabi ni Ridon.
Tuloy ang Impeachment
Nagkasundo ang karamihan na ituloy ang pagboto para sa sufficiency in grounds ng mga reklamo. Ayon kay Rep. Defensor, kailangang bilisan ang impeachment process para maging patas sa lahat.
Kung walang kasalanan ang Bise Presidente, dapat itong ma-dismiss agad para makapagtrabaho na sila. Ngunit kung may napatunayang mali, dapat lamang na patawan siya ng karampatang parusa.
Dahil dito, inaprubahan na ang ikatlo at ikaapat na reklamo para sa susunod na yugto.
Natapos na ang Step 3 ng proseso at handa na ang lahat para sa hearing proper. Inanunsyo ni Luistro ang mga petsa ng pagdinig sa March 25, 26, at Abril 2026.
Pinahintulutan din ang komite na magtrabaho kahit naka-break ang Kongreso para matapos ang usapin.
