“The bottom line of this resolution is that, for whatever reason, every Filipino should be able to run to [a Philippine] Court before he is removed from the country.” — Alan Peter Cayetano
Naglaban ang mga pananaw sa Senado tungkol sa bagong resolusyong naglalayong protektahan ang mga Pilipinong nahaharap sa mga warrant ng International Criminal Court. Inaprubahan ng mataas na kapulungan ang Senate Resolution No. 307 noong Marso 17, 2026.
Ang hakbang na ito ay pinangunahan ni Senator Alan Peter Cayetano upang tiyakin ang due process para sa mga mamamayan. Layunin ng nasabing resolusyon na bigyan ng sapat na panahon ang sinumang Pilipino na dumaan muna sa mga lokal na korte.
Para sa mga kabataang Pinoy, mahalagang malaman kung paano binabago ng mga batas na ito ang ating sistema ng hustisya. Binigyang-diin ni Cayetano na ang panukala ay para sa lahat at hindi lamang para sa iisang opisyal.
Ayon sa kanya, dapat magkaroon ng proteksyon ang bawat isa bago sila ilabas ng bansa para sa dayuhang pag-aresto. Dahil dito, naging sentro ng usapin ang karapatan ng bawat Pilipino na maipagtanggol ang sarili sa sarili nating mga korte.
Proteksyon Para sa Bawat Pilipino
Sa gitna ng mga debate, ipinaliwanag ni Cayetano ang kahalagahan ng paggamit ng tamang mga salita sa resolusyon. Pinalitan nila ang terminong “extraordinary rendition” tungo sa “extrajudicial rendition” upang maiwasan ang anumang negatibong kahulugan.
Ayon sa mga mambabatas, ang pagbabagong ito ay ginawa upang mas maging malinaw ang layunin ng pagtatanggol sa Konstitusyon. Samantala, ang nasabing resolusyon ay nabuo matapos ang serye ng mga susog mula sa iba’t ibang miyembro ng Senado.
Bilang resulta, ang pinal na bersyon ay naglalayong maging mas layon at makatarungan para sa lahat.
Gayunpaman, binigyang-diin ng mga proponent na ang bawat Pilipino ay dapat magkaroon ng pagkakataong makadulog sa Supreme Court. Ipinahayag din nila na ang ICC warrant na inilabas noong 2025 para kay dating Pangulong Rodrigo Duterte ang naging mitsa ng diskusyong ito.
Gayunman, nanatiling matatag ang pamunuan ng Senado na ang batas ay dapat magsilbing pangkalahatang proteksyon. Bukod dito, ang mga miyembro ng gabinete o mga sundalo ay maaari ring makinabang sa ganitong uri ng legal na remedyo.
Samakatuwid, ang pagpasa ng resolusyon ay tinitingnan bilang isang paraan ng pagpapatibay sa ating pambansang soberanya.
Ang Pagtutol ng Ilang Senador
Sa kabila ng pag-apruba, tatlong senador ang mariing bumoto ng “No” laban sa nasabing resolusyon. Ipinaliwanag ni Senator Risa Hontiveros na ang soberanya ay hindi nangangahulugang pag-iwas sa mga obligasyon sa ilalim ng international law.
“Sovereignty does not mean insulation from obligations we freely assumed under international law.”
Ayon sa kanya, ang pagsuko sa ICC ay hindi pagkakait ng due process kundi isang paraan upang makamit ito. Iginiit pa niya na ang mga legal na konsepto sa resolusyon ay nakakalito at tila hindi angkop sa proseso ng ICC. Dahil ang ICC ay hindi isang estado, ang konsepto ng “extradition” na binanggit sa resolusyon ay itinuturing niyang maling remedyo.
Samantala, naniniwala ang mga kritiko na ang ganitong hakbang ay maaaring magdulot ng pagbaluktot sa ating Saligang Batas. Ayon kay Hontiveros, ang paglaban sa impunity para sa mga krimen laban sa sangkatauhan ay bahagi na ng ating batas.
>More: Apolinario Mabini: Dakilang Paralitiko at Utak ng Himagsikan
Dagdag pa niya, ang ICC ay nilikha upang bigyan ng puwang ang mga biktima na hindi makakuha ng hustisya sa sariling bansa. Gayundin, ipinaalala niya na ang dating Pangulong Duterte ay nagamit ang lahat ng kanyang mga legal na karapatan sa nasabing korte.
“Surrender to the ICC is not a deprivation of due process — it is the means by which due process is realized,” pahayag ni Hontiveros.
Dahil dito, ang pagpasa ng resolusyon ay tila nagbibigay ng espesyal na proteksyon sa mga makapangyarihan, ayon sa senadora.
Ang mga senador na bumoto ng “No” sa Resolution 307 ay sina Risa Hontiveros, Francis “Kiko” Pangilinan, at Bam Aquino dahil sa usapin umano ng katarungan.
Hustisya para sa “Biktima”
Nagpahayag din ng matinding saloobin si Senator Francis “Kiko” Pangilinan tungkol sa mga hindi nabigyang-pansin sa resolusyon. Binigyang-diin niya na walang nabanggit na katarungan para sa libo-libong biktima ng extrajudicial killings.
“Huwag nating suspendehin ang hustisya para sa kanila,” sinabi ni Pangilinan.
Isang partikular na pangyayari ang kanyang ibinahagi tungkol sa mga napatay sa ilalim ng Oplan Double Barrel mula 2016 hanggang 2022. Ayon sa kanya, ang mga biktimang ito ay hindi man lang nakatikim ng due process bago sila dinala sa morgue.
Marami sa mga nasawi ay mga mahihirap na kababayan na hanggang ngayon ay humihingi pa rin ng pananagutan.
Bilang dating Chairman ng Committee on Justice and Human Rights, pinili ni Pangilinan na manindigan para sa mga “biktima”. Binanggit niya ang pahayag ng dating Secretary of Justice na may mga ebidensyang posibleng binura upang hindi umusad ang mga kaso.
Samakatuwid, ang pagtutol ng mga senador ay nakaugat sa paniniwalang dapat unahin ang boses ng mga biktima kaysa sa mga akusado. Naniniwala sila na ang hustisya ay hindi dapat suspendehin para sa mga taong nawalan ng mahal sa buhay.
“Hindi na sila pinaabot sa korte, kundi diretso sila sa morgue.”
Sa pagtatapos ng sesyon, opisyal nang pinagtibay ang Senate Resolution No. 307 sa kabila ng mga naging pagtutol. Ang usaping ito ay nagpapakita ng malalim na pagkakaiba ng opinyon pagdating sa soberanya at karapatang pantao.
