Bayaning Pilipino

Manuel Tinio: Pinaka batang Heneral

“Ang katatagan ay isa sa mga kondisyong kinakailangan upang makuha ang ating minimithing kalayaan.“ ~Manuel Tinio

Si Manuel Bondoc Tinio ay isang tanyag na heneral at politikong Pilipino noong panahon ng Himagsikan at pananakop ng mga Amerikano. Isinilang siya noong Hunyo 17, 1877 at pumanaw noong Pebrero 22, 1924, sa edad na 46. Kilala siya bilang ang opisyal na pinakabatang heneral ng Himagsikang Hukbo ng Pilipinas sa kasaysayan. Ang kanyang kagitingan sa pakikidigma sa Hilagang Luzon ay nag-iwan ng malalim na marka sa ating bansa.

Bukod sa kanyang tagumpay sa militar, nagsilbi rin siyang Gobernador ng Nueva Ecija at direktor sa iba’t ibang kawanihan ng pamahalaan. Siya ay itinuturing na isa sa mga “Ama ng Sigaw ng Nueva Ecija”. Ang kanyang kakayahan sa pamumuno ay napatunayan sa parehong larangan ng digmaan at serbisyo-sibil. Dahil dito, nananatili siyang mahalagang simbolo ng kabayanihan at integridad para sa mga Pilipino.

Quick Facts

  • Full Legal Name: Manuel Bondoc Tinio
  • Commonly Known Names: Heneral Manuel Tinio, “Manolo” o “Magiting”
  • Birth and Death Details: Born June 17, 1877, in Licab, Nueva Ecija; Died February 22, 1924 in Manila
  • Nationality: Filipino (of Chinese descent)
  • Occupations: Military General, Politician, Businessman, Landowner
  • Years Active: 1896–1914 (Military and Government service)
  • Known For: Youngest General of the Philippine Revolutionary Army
  • Notable Works or Positions: Governor of Nueva Ecija, Director of Labor, Director of Lands

Early Life and Education

Si Manuel Tinio ay nagmula sa pinakamayaman at kilalang pamilya sa lalawigan ng Nueva Ecija. Ang kanilang angkan ay may lahing Tsino na nagsimula pa sa kanilang ninunong si Juan Tinio. Lumaki siya sa Licab, na noon ay isang baryo ng Aliaga, sa tabi ng lawa ng Canarem. Ang kanyang ama na si Mariano Tinio ay kilala bilang “Cabezang Marianong Pulang Buhok”. Namatay ang kanyang ama noong siya ay labindalawang taong gulang pa lamang.

Nagsimula ang kanyang pag-aaral sa ilalim ng isang guro sa Licab bago lumipat sa San Isidro. Pumasok siya sa Colegio de San Juan de Letran noong 1893 para sa kanyang mataas na paaralan. Gayunpaman, hindi siya nakapagtapos dahil sa isang malokong pangyayari sa isang opisyal na Kastila. Ang karanasan sa Letran ang humubog sa kanyang likas na galing sa pamumuno sa mga kapwa estudyante. Samantala, inilarawan siya bilang paborito ng kanyang ina na si Silveria Bundoc.

Bilang tao, si Tinio ay inilarawan na magiting ngunit mahinahon sa kanyang mga pagpapasya. Taglay niya ang isang matigas na kalooban na hindi natatakot sa gitna ng pakikidigma. Bukod sa pagiging heneral, siya ay isang paternalistikong tao na lubos na nag-aalaga sa kanyang pamilya. Napakahalaga para sa kanya ng edukasyon kaya pinag-aral niya ang kanyang mga anak sa Cornell University. Mahilig din siya sa masasarap na pagkain at kilala sa pagkain ng caldereta at pag-inom ng brandy.

Sa kabila ng kanyang yaman, nanatili siyang malapit sa kanyang mga kasama at mga nangungupahan. Ipinakita niya ang pantay na pagtrato sa lahat, mayaman man o mahirap. Kadalasan siyang nagbibigay ng mas malaking atensyon sa mga mahihirap dahil sa kanilang dangal. Ang ganitong pagkatao ang nagbigay sa kanya ng tapat na suporta mula sa mga taga-Nueva Ecija. Sa madaling salita, pinagsama niya ang awtoridad ng isang pinuno at ang puso ng isang ama.

Rise to Prominence

Noong Abril 1896, sa edad na labing-walo, umanib si Manuel Tinio sa Katipunan ni Andres Bonifacio. Agad siyang nag-organisa ng isang grupo ng mga kabataang gerilya sa Nueva Ecija. Nakilahok siya sa pagsalakay sa San Isidro noong Setyembre 1896 kasama si Heneral Mariano Llanera. Dahil sa kanyang taas na 5’7 naging madali siyang makilala at naging target ng mga Kastila. Gayunpaman, matagumpay siyang nakaiwas sa pag-aresto sa pamamagitan ng paglipat-lipat ng tirahan.

Ang kanyang galing ay nakarating sa kaalaman ni Heneral Emilio Aguinaldo noong 1897. Itinalaga siya bilang Koronel at nagsilbi sa ilalim ni Heneral Mamerto Natividad. Matapos ang pagkamatay ni Natividad sa labanan, itinaas si Tinio sa ranggong Brigadier General. Nangyari ito noong Nobyembre 20, 1897 habang siya ay dalawampung taong gulang pa lamang. Siya ang opisyal na naging pinakabatang heneral, na nakahihigit sa edad ni Gregorio del Pilar.

Kasunod nito, sumama si Tinio sa pagpapatapon kay Aguinaldo sa Hong Kong bilang bahagi ng Pact of Biak-na-Bato. Habang nasa labas ng bansa, nanatili siyang tapat sa layunin ng himagsikan. Nang bumalik ang mga rebolusyonaryo noong 1898, inutusan siya ni Aguinaldo na palayain ang Hilagang Luzon. Dito nabuo ang tanyag na Tinio Brigade na binubuo ng mahigit dalawang libong sundalo. Ang tagumpay ng kampanyang ito ang nagpatatag sa kanyang pangalan sa kasaysayan.

Ang pag-akyat ni Tinio sa kapangyarihan ay hindi lamang dahil sa kanyang yaman kundi sa likas na liderato. Sa loob lamang ng isang taon, mabilis na tumaas ang kanyang ranggo mula Kapitan patungong Koronel. Ipinakita niya na ang kabataan ay hindi hadlang upang maging epektibong opisyal sa militar. Pinamunuan niya ang mga labanan sa Aliaga at iba pang bayan na may matinding determinasyon. Dahil dito, kinilala siya bilang “soul of the insurrection” sa Ilocos.

Major Contributions

Sa larangan ng militar, pinamunuan ni Heneral Tinio ang pagpapalaya sa Ilocos mula sa mga Kastila sa loob lamang ng 30 araw. Nakagawa rin siya ng 636 na entrenchments upang harangin ang pananakop ng mga Amerikano. Sa aspeto ng politika, siya ang naging kauna-unahang Filipino na hinirang bilang Bureau Director sa ilalim ng mga Amerikano. Bilang Gobernador ng Nueva Ecija, pinalawak niya ang produksyon ng bigas sa lalawigan.

Ang kanyang kontribusyon sa agrikultura ay makikita sa pagtatatag ng Samahang Magsasaka noong 1910. Ang samahang ito ang nagdala ng kauna-unahang rice thresher sa bansa. Bukod dito, naging pioneer din siya sa negosyo sa pamamagitan ng Marilao Mineral Water Co. Ang kanyang mga hakbang ay nagdulot ng malaking pag-unlad sa ekonomiya ng Gitnang Luzon. Ang lahat ng ito ay bahagi ng kanyang pagsisikap na mapabuti ang buhay ng mga Pilipino.

Role in the Philippine Revolution

Aktibong nakiisa si Manuel Tinio sa himagsikan simula noong 1896 hanggang sa kanyang pagsuko noong 1901. Pinamunuan niya ang mga operasyon sa Nueva Ecija at kalaunan sa buong Hilagang Luzon. Siya ay naging bahagi ng Konstitusyon ng Biak-na-Bato at isa sa mga lumagda nito. Sa ilalim ng Republika ng Malolos, kinilala siya bilang isa sa apat na regional commanders ng hukbo.

Sa labanan laban sa mga Amerikano, ginamit niya ang taktikang gerilya upang pahirapan ang mga kaaway. Ang kanyang pwersa ang itinuring na pinakamahirap talunin ayon kay Heneral James Franklin Bell. Kahit na nahuli na si Aguinaldo, nanatili siyang matatag hanggang sa huling sandali. Sumuko lamang siya noong Abril 29, 1901 upang matiyak ang kapayapaan sa kanyang rehiyon. Ang kanyang papel sa rebolusyon ay nagpapakita ng tapat na serbisyo sa kalayaan.

Notable Life Stories

The Prank that Ended His Schooling

Habang nag-aaral sa Letran, itinulak ni Tinio ang isang opisyal na Kastila na nagbibisikleta dahil sa biro ng mga kaibigan. Upang makaiwas sa pag-aresto ng Guardia Sibil, tumalon siya sa bintana ng kanilang dormitoryo. Ang pangyayaring ito ang naging dahilan ng kanyang pagtakas pabalik sa Licab at hindi na pagtatapos ng pag-aaral.

Under the Maria Clara Skirt Escape

Minsan ay binisita ni Tinio ang kanyang kasintahan sa Vigan habang okupado ito ng mga Amerikano. Nang dumating ang mga sundalo upang halughugin ang bahay, itinago siya ng babae sa ilalim ng malalapad na layer ng kanyang palda. Ito ang itinuturing na isa sa kanyang pinaka-mapanganib at nakakamanghang pagtakas.

The 120,000 Pesos Donation

Noong 1898, naglakbay si Tinio patungong Malolos upang iulat ang tagumpay sa Ilocos kay Pangulong Aguinaldo. Dala niya ang halagang 120,000 piso na nalikom mula sa mga mamamayan ng Vigan. Ang pondong ito ay ibinigay niya bilang suporta sa gastusin ng bagong tatag na Republika ng Pilipinas.

Humane Treatment of Spanish Prisoners

Sa kabila ng digmaan, naging maawain si Tinio sa kanyang mga bihag na Kastila. Nang malamang nagugutom ang mga kawal na Kastila, kinuha niya ang pera ng mga prayle upang ibili ng pagkain para sa mga sundalong bihag. Kinilala siya ng mga Amerikano bilang isang heneral na may ibang uri ng dangal at malasakit.

Negotiating with the Dreaded Tulisan

Bilang gobernador, hinarap ni Tinio ang isang bandido na may hawak na bihag na pamilya sa loob ng maraming araw. Pumasok siya sa bahay nang walang armas at kinausap ang bandido sa loob ng tatlumpung minuto. Lumabas siyang kasama ang bandido na payapang sumuko nang walang anumang dumanak na dugo.

Challenges

Ang isa sa pinakamalaking hamon kay Tinio ay ang pagkamatay ng kanyang malapit na kaibigan at mentor na si Heneral Mamerto Natividad. Nasawi si Natividad sa labanan sa Cabiao, Nueva Ecija, na nag-iwan ng mabigat na responsibilidad sa balikat ni Tinio. Bukod dito, ang mga hirap na dinanas niya sa pagtatago sa mga bundok noong himagsikan ay nagdulot ng panghihina sa kanyang kalusugan sa maagang edad. Madalas siyang nakalantad sa init at ulan habang iniiwasan ang mga patrolya ng kaaway.

Hinarap din niya ang hamon ng in-fighting at boredom sa loob ng kanyang Brigade noong panahon ng kapayapaan sa Ilocos. Kinailangan niyang maging mahigpit sa disiplina, kahit sa kanyang sariling aide-de-camp, upang mapanatili ang kaayusan. Sa huling bahagi ng kanyang karera, dumanas siya ng mga intriga sa Kawanihan ng Lupa na naging dahilan ng kanyang pagbibitiw. Sa kabila ng mga pagsubok na ito, nanatili siyang tapat sa kanyang mga prinsipyo at pagmamahal sa bayan.

Controversies and Criticism

Isang paksa ng usapin ang naging reaksyon ni Tinio sa asasinasyon ni Heneral Antonio Luna noong 1899. Ayon sa mga ulat, naging malamig ang pakikitungo niya kay Aguinaldo matapos ang insidente, ngunit nanatili siyang sumusunod sa mga utos. Kapag tinatanong tungkol dito, sinasabi niya lamang na ang pagsagot ay isang pagtataksil sa kanyang nakatataas. May mga nagsasabi na ang kanyang katahimikan ay tanda ng kanyang matinding disiplina sa militar.

Naging kontrobersyal din ang kanyang pagkaka-ugnay sa Sabani Estate noong siya ay Direktor ng Lands. Inakusahan siya ng manipulasyon sa pagbebenta ng lupa, na naging sanhi ng kanyang pagbibitiw noong 1914. Gayunpaman, sa isang opisyal na imbestigasyon, napatunayang wala siyang kasalanan at nilinis ang kanyang pangalan. Sa kabila nito, hindi na siya bumalik sa gobyerno dahil sa matinding pagkadismaya sa sistema.

Binatikos din si Tinio ng ilang mga Amerikano sa tawag na “caciquism” dahil sa kanyang absolute control sa Nueva Ecija. Sinasabing kontrolado niya ang lokal na gobyerno, pulisya, at maging ang mga hukuman sa lalawigan. May mga kwento na walang abogado sa probinsya ang nagnanais lumaban sa kanyang mga kaalyado. Gayunpaman, para sa kanyang mga tagasuporta, ang kanyang impluwensya ay tanda ng kanyang tapat na paglilingkod at matatag na liderato. Ang mga pananaw na ito ay nagpapakita ng komplikadong papel ni Tinio bilang isang lider sa ilalim ng bagong kolonyal na gobyerno.

Personal Life

Si Manuel Tinio ay inilarawan bilang isang taong may matigas na kalooban ngunit mahinahon sa kanyang mga pagpapasya. Sa kabila ng kanyang pagiging disiplinadong heneral, siya ay kilala rin sa pagiging pilyo noong kanyang kabataan sa San Juan de Letran. Ang kanyang pamilya ay itinuturing na pinakamayaman at pinakaprominente sa Nueva Ecija noong panahong iyon. Siya ay may lahing Tsino o mestizo de sangley, na nagmula sa kanyang ninunong si Juan Tinio.

Pagdating sa pag-ibig, si Tinio ay nagkaroon ng makulay na buhay at maraming naging katuwang. Ang kanyang unang asawa ay si Laureana Quijano mula sa Sinait, Ilocos Sur, kung kanino siya nagkaroon ng dalawang anak na sina Mariano at Manuel Jr.. Matapos pumanaw si Laureana, pinakasalan niya ang kapatid nito na si Maura Quijano at nagkaroon sila ng tatlong anak. Ayon sa mga tala, nagkaroon din siya ng relasyon kay Juana Macapagal at Basilia Pilares Huerta, kung saan nagkaroon siya ng marami pang anak. Sa kabuuan, mayroong mga ulat na siya ay ama ng 11 hanggang 14 na mga anak.

Isang tanyag na kwento ng kanyang buhay-pag-ibig ay noong muntik na siyang mahuli ng mga Amerikano sa Vigan. Habang bumibisita sa isang kasintahan, hinalughog ng mga sundalo ang bahay ng babae. Upang hindi makita, itinago siya ng babae sa ilalim ng malalapad na sapin ng kanyang Maria Clara skirt. Ang insidenteng ito ay naging usap-usapan sa bayan dahil sa talino ng babae at suwerte ng heneral.

Bilang ama, si Tinio ay napaka-protektibo at mapagmahal sa kanyang mga anak at kamag-anak. Pinahalagahan niya ang edukasyon kaya ipinadala niya ang kanyang mga panganay na anak sa Cornell University sa Amerika. Bukod sa pamilya, siya ay may malapit na ugnayan sa kanyang mga tauhan at mga kasama sa Freemasonry. Mahilig din siya sa marangyang pagkain, brandy na Tres Cepes, at pagsasaka sa kanyang malawak na lupain.

Later Years and Death

Matapos ang kanyang matagumpay na karera sa gobyerno, nagretiro si Tinio noong Setyembre 13, 1914. Mas pinili niyang mamuhay nang tahimik bilang isang asyendero sa kanyang bayan sa Nueva Ecija. Sa kabila nito, nanatili siyang makapangyarihan sa pulitika at naging aktibong lider ng Nacionalista Party. Noong 1921, sumama pa siya sa isang misyon para sa kalayaan ng Pilipinas sa Washington, D.C..

Noong Disyembre 28, 1923, si Tinio ay dinala sa isang ospital sa Maynila dahil sa sakit sa atay o cirrhosis of the liver. Sinasabing ang kanyang labis na pag-inom ng brandy ang naging sanhi ng kanyang karamdaman. Noong ika-22 ng Pebrero, 1924, pumanaw ang heneral sa edad na 46 sa Intramuros, Maynila. Sa kanyang huling sandali, dinalaw siya ng mga kilalang lider tulad nina Manuel Quezon at Emilio Aguinaldo.

Dahil sa kanyang serbisyo, naghanda ang gobyerno ng isang espesyal na tren para dalhin ang kanyang kabaong sa Cabanatuan. Huminto ang tren sa bawat istasyon upang makapagbigay ng huling pugay ang mga opisyal at mamamayan. Inilibing siya sa Cabanatuan noong Marso 2, 1924, sa isang libing na dinaluhan ng mga pinakamataas na pinuno ng bansa. Ang kanyang pagkamatay ay itinuring na malaking pagkawala sa lahing Pilipino.

Legacy and Historical Impact

Ang legasiya ni Heneral Manuel Tinio ay nananatiling buhay sa pamamagitan ng bayang ipinangalan sa kanya. Noong 1957, ang bayan ng Papaya sa Nueva Ecija ay ginawang General Tinio sa pamamagitan ng Republic Act No. 1665. Ito ay bilang pagkilala sa kanyang giting bilang isang rebolusyonaryong pinuno laban sa mga Kastila at Amerikano. Siya ay itinuturing ding isa sa mga “Ama ng Sigaw ng Nueva Ecija”.

Bukod sa pangalan ng bayan, may mga monumento ring itinayo para sa kanya, tulad ng sa Licab noong 2015. Ang kanyang mga nagawa bilang Gobernador ay nagresulta sa paglago ng agrikultura sa Nueva Ecija. Dahil sa kanyang mga programa, ang lalawigan ay kinilala bilang “Rice Granary of the Philippines”. Ang kanyang impluwensya ay nagpatuloy rin sa kanyang mga tanyag na kamag-anak tulad ni Rolando Tinio at Bea Lucero.

Timeline of Key Events

  • 1877 (Hunyo 7/17): Isinilang sa Licab, Aliaga, Nueva Ecija.
  • 1896 (Abril): Sumapi sa Katipunan sa edad na 18.
  • 1897 (Hunyo 15): Hinirang bilang Brigadier General sa edad na 20.
  • 1897 (Disyembre): Sumama sa pagkaka-tapon sa Hong Kong kasama si Aguinaldo.
  • 1898 (Hunyo): Nagbalik sa Pilipinas at pinamunuan ang pagpapalaya sa Hilagang Luzon.
  • 1901 (Abril 29/Mayo 8): Sumuko sa mga Amerikano sa Sinait, Ilocos Sur.
  • 1907 (Hulyo 15): Itinalaga bilang Gobernador ng Nueva Ecija.
  • 1909 (Hulyo 1): Naging unang Pilipinong Direktor ng Kawanihan ng Paggawa.
  • 1913 (Oktubre 17): Hinirang bilang Direktor ng Kawanihan ng mga Lupain.
  • 1914 (Setyembre 13/15): Nagbitiw sa tungkulin upang bumalik sa pagsasaka.
  • 1924 (Pebrero 22): Pumanaw sa edad na 46 sa Maynila.

Selected Works

Ang buhay ni Tinio ay puno ng mahahalagang posisyon na nakatulong sa pagbuo ng nasyon. Bilang Direktor ng Kawanihan ng mga Lupain, pinangunahan niya ang mga pagsusuri (cadastral surveys) at pamamahagi ng mga lupain o homesteads. Ang proyektong ito ang nagbigay-daan sa paglipat ng libu-libong magsasaka sa Nueva Ecija. Sa larangan ng negosyo, itinatag niya ang Samahang Magsasaka at isa sa mga unang kumpanya ng soft drink sa bansa.

The Soul of the Insurrection

Ang mga istoryador at mga kaaway ni Tinio ay nagkakaisa sa pagkilala sa kanyang kakaibang galing. Tinawag siya ng Amerikanong si William Sexton bilang “the soul of the insurrection” sa Hilagang Luzon. Kahit ang heneral na Amerikano na si James Franklin Bell ay nagpakita ng malaking respeto sa kanya noong siya ay sumuko. Kinilala ng mga eksperto ang kanyang kakayahang pag-isahin ang iba’t ibang grupo gaya ng mga Tagalog at Ilocano.

Sa kasalukuyang pagsusuri, si Tinio ay tinitingnan bilang isang ehemplo ng transisyon mula sa pakikidigma tungo sa sibil na pamumuno. Binibigyang-diin ng mga iskolar ang kanyang “tactical brilliance” at makabagong pamamaraan sa pagtatanggol. Bagaman madalas na natatabunan ng pangalan ni Gregorio del Pilar, unti-unti nang kinikilala si Tinio bilang tunay na pinakabatang heneral ng hukbong Pilipino.

Balita sa Kasalukuyang Panahon

Noong taong 2025, ang bayan ng General Tinio sa Nueva Ecija ay dumaan sa isang makasaysayang yugto sa pagkakaroon ng unang babaeng alkalde na si Hon. Sherry Ann D. Bolisay. Ang balitang ito ay nagpapakita na ang bayang ipinangalan sa heneral ay patuloy na umuunlad at nagbabago sa ilalim ng bagong liderato. Bukod dito, ang paggunita sa ika-143 anibersaryo ng kanyang kapanganakan noong 2020 ay naging pagkakataon upang muling itama ang kasaysayan tungkol sa kanyang tunay na ranggo.

Lesson for Today’s Generation

Ang buhay ni Heneral Manuel Tinio ay nag-iiwan ng mahahalagang aral para sa makabagong henerasyon. Una, ipinakita niya na ang kabataan ay hindi hadlang sa dakilang paglilingkod. Sa edad na bente, napatunayan niyang kayang pamunuan ang isang brigada at harapin ang pinakamalalaking hamon ng bansa. Ang kanyang halimbawa ay nagbibigay lakas sa mga kabataan ngayon na maging boses ng pagbabago sa lipunan.

Pangalawa, itinuro ni Tinio ang kahalagahan ng integridad at katapatan sa tungkulin. Noong siya ay sumuko, ginawa niya ito nang may dangal at nanatiling tapat sa kanyang mga prinsipyo habang naglilingkod sa gobyernong sibil. Ang pagbibigay ng pondong nalikom niya para sa Republika ay isang patunay na ang kapakanan ng bayan ay laging una bago ang sariling interes.

Panghuli, ang kanyang pagpili sa payapang pamumuhay at pagsasaka pagkatapos ng kanyang karera ay isang aral ng pagpapakumbaba. Ipinapakita nito na ang tunay na bayani ay handang bumalik sa simpleng pamumuhay at maglingkod sa komunidad kahit walang mataas na katungkulan. Ang pagmamahal sa sariling lupa at ang pagtulong sa mga kapwa Pilipino ay mga katangiang dapat nating dalhin sa hinaharap.

Trivia Questions

  1. Ano ang buong legal na pangalan ng tinaguriang pinakabatang heneral ng Himagsikan? A. Manuel L. Quezon B. Manuel Bondoc Tinio C. Manuel Llanera D. Manuel Roxas
  2. Kailan ang eksaktong petsa ng kapanganakan ni Manuel Tinio? A. Hunyo 12, 1898 B. Mayo 1, 1901 C. Hunyo 17, 1877 D. Pebrero 22, 1924
  3. Saang paaralan sa Maynila siya nag-aral ng high school bago sumapi sa Katipunan? A. Ateneo de Manila B. University of the Philippines C. Colegio de San Juan de Letran D. San Beda College
  4. Sa anong edad opisyal na naging Brigadier General si Manuel Tinio? A. 18 taong gulang B. 20 taong gulang C. 25 taong gulang D. 23 taong gulang
  5. Sino ang bayaning madalas mapagkamalang pinakabatang heneral sa halip na si Manuel Tinio? A. Emilio Aguinaldo B. Antonio Luna C. Gregorio del Pilar D. Apolinario Mabini
  6. Saan ipinatapon si Tinio kasama si Aguinaldo noong 1897 matapos ang Kasunduan sa Biak-na-Bato? A. Japan B. Hong Kong C. Guam D. Espanya
  7. Ano ang tanyag na pangalan ng brigada o pangkat ng mga sundalo na pinamunuan ni Manuel Tinio? A. Tinio Brigade B. Katipunan Army C. Magdalo Soldiers D. Ilocos Expeditionary Force
  8. Anong lalawigan ang pinamunuan niya bilang nahalal na Gobernador noong taong 1907? A. Ilocos Sur B. Nueva Ecija C. Pangasinan D. Bulacan
  9. Sinong Heneral na Amerikano ang nagbalik ng kanyang revolver bilang tanda ng paggalang sa kanyang pagsuko? A. General MacArthur B. General James Franklin Bell C. General Otis D. Admiral Dewey
  10. Anong sakit ang naging sanhi ng maagang pagpanaw ni Manuel Tinio sa edad na 46? A. Sakit sa puso B. Tuberculosis C. Cirrhosis o sakit sa atay D. Diabetes
  11. Sino ang sikat na atletang Pilipino na kamag-anak o kadugo ni Heneral Manuel Tinio? A. Lydia de Vega B. Bea Lucero C. Hidilyn Diaz D. Paeng Nepomuceno
  12. Saang bayan itinayo ang pinakaunang monumento para kay Heneral Tinio noong Marso 2015? A. Vigan, Ilocos Sur B. San Isidro, Nueva Ecija C. Licab, Nueva Ecija D. Cabanatuan City

    Sources

    Mga Tamang Sagot:

    1. B, 2. C, 3. C, 4. B, 5. C, 6. B, 7. A, 8. B, 9. B, 10. C, 11. B, 12. C

    More: https://pinas.news/graciano-lopez-jaenaprinsipe-ng-mga-mananalumpating-pilipino/

    Previous article
    Sergio Osmeña: Grand Old Man of Cebu

    Related Articles

    Latest Articles

    Load more