Bayaning Pilipino

Mariano Gomez: Pinaka matandang Pari

“Kung ako lamang ang papipiliin ng aking kamatayan, mas gugustuhin ko ang bitayin; dahil dito, malalaman ko ang eksaktong sandali kung kailan ko makakaharap ang aking Lumikha at maihahanda ko ang aking sarili para sa pagkakataong iyon” ~Mariano Gomez

Si Mariano Gómez de los Ángeles ay isa sa pinakadakilang martir sa kasaysayan ng Pilipinas. Siya ang pinakamatanda sa tatlong paring kilala bilang Gomburza. Ang kanyang buhay ay nagpakita ng matinding dedikasyon sa simbahan at sa kapakanan ng mga Pilipino. Dahil sa kanyang paninindigan, siya ay naging simbolo ng pagsilang ng nasyonalismong Pilipino.

Si Padre Mariano Gómez de los Ángeles ay isang kilalang paring Katoliko at martir na Pilipino. Isinilang siya noong ika-2 ng Agosto, 1799 at namatay noong ika-17 ng Pebrero, 1872. Siya ang pinakamatanda sa tatlong paring kolektibong kilala bilang Gomburza na binitay ng mga Kastila. Kilala siya bilang matapang na tagapagtanggol ng karapatan ng mga paring sekular at katutubong Pilipino.

Ang kanyang kamatayan ay itinuturing na mitsa ng nasyonalismong Pilipino laban sa pang-aabuso ng Espanya. Sa loob ng 48 taon, nagsilbi siyang kura paroko sa Bacoor, Cavite kung saan minahal siya ng taumbayan. Dahil sa maling paratang ng sedisyon sa Cavite Mutiny, siya ay hinatulan ng kamatayan sa pamamagitan ng garote. Ang kanyang sakripisyo ay nagbigay-inspirasyon sa mga bayaning tulad ni Dr. Jose Rizal.

Quick Facts

  • Full Legal Name: Mariano Gómez de los Ángeles (originally Mariano Gómez y Custodio)
  • Commonly Known Names: Padre Mariano Gomes, Father of Bacoor, Gomburza
  • Birth Details: August 2, 1799, Santa Cruz, Manila
  • Death Details: February 17, 1872, Bagumbayan (now Rizal Park), Manila
  • Nationality: Filipino
  • Occupation: Roman Catholic Priest, Vicar Forane, Journalist, Community Leader
  • Years Active: 1822–1872
  • Known For: Martyrdom as part of Gomburza, advocating for secularization, and co-founding La Verdad
  • Notable Positions: Parish Priest of Bacoor, President of San Carlos Seminary, Vicar Forane of Cavite

Early Life and Education

Si Mariano Gómez ay isinilang sa distrito ng Santa Cruz, Maynila noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Ang kanyang mga magulang ay sina Alejandro Francisco Gómez at Martina Custodio na kabilang sa principalía. Ayon sa mga tala, siya ay isang tornatrás o mestisong may dugong Tsino, Kastila, at katutubo. Ang kanyang pamilya ay itinuturing na nasa middle class at nagmamay-ari ng mga paupahang bahay. Lumaki siya sa isang multicultural na kapaligiran na humubog sa kanyang pananaw sa pagkakapantay-pantay.

Nagsimula ang kanyang pormal na pag-aaral sa Colegio de San Juan de Letrán sa murang edad. Noong siya ay 15 taong gulang pa lamang, nakamit na niya ang Bachelor of Philosophy sa Colegio de San Jose. Ipinagpatuloy niya ang pag-aaral sa Unibersidad ng Santo Tomas (UST) para sa Bachelor of Canon Law noong 1818. Bagaman ninais ng kanyang mga magulang na maging abogado siya, pinili niyang maging isang lingkod ng Diyos. Noong 1823, tinapos niya ang Bachelor of Sacred Theology sa nasabing unibersidad.

Bilang estudyante, naglingkod siya bilang bachiller pasante o teaching assistant sa archdiocesan seminary. Noong 1822, itinalaga siya ng Arsobispo bilang presidente ng San Carlos Seminary sa Maynila. Kasabay nito, nanalo rin siya sa chaplaincy ng Capellania de Doña Petrona De Guzman. Ang mga responsibilidad na ito ang nagpatunay sa kanyang kahusayan kahit siya ay napakabata pa noon.

Dahil sa kanyang ipinamalas na kapanahunan, binigyan siya ng espesyal na dispensasyon para sa ordinasyon. Inordinahan siya bilang pari noong ika-21 ng Setyembre, 1822 kahit kulang siya ng isang taon sa tamang edad. Ipinagdiriwang ang kanyang unang misa sa kanyang sariling parokya sa Santa Cruz, Maynila. Noong Agosto 1822, naging sacristan din siya ng Manila Cathedral matapos pumasa sa synodal examinations.

Kilala si Gómez sa kanyang pagiging mapagpakumbaba at malapit sa lahat ng uri ng tao. Naniniwala siya na ang kababaang-loob ang pundasyon ng kapatiran at ang pagiging sunud-sunuran ay nagbubunga ng paniniil. Sa kabila ng kanyang mataas na posisyon, nanatili siyang matapat at mapagmahal sa kanyang pamilya. Itinuring siyang “pangalawang ama” ng kanyang mga kapatid na dinala niya sa Bacoor upang makasama. Siya rin ay isang masinop na tao na gumagamit ng mga kahon ng tabako at pasas para sa mga dokumento.

Rise to Prominence

Ang unang malaking hakbang sa kanyang karera ay ang pag-apply bilang kura paroko sa Ermita ngunit nabigo dahil sa edad. Gayunpaman, nakamit niya ang pinakamataas na marka sa pagsusulit para sa parokya ng Bacoor, Cavite. Noong ika-2 ng Hunyo, 1824, opisyal siyang itinalaga bilang cura en propriedad o permanenteng kura ng Bacoor. Dito nagsimula ang kanyang halos kalahating siglo na paglilingkod na nagpabago sa buhay ng mga Caviteño.

Bilang kura, hindi lamang espirituwal na gabay si Gómez kundi isa ring mahusay na administrador ng komunidad. Inayos niya ang mga kalsada ng bayan at ginawa itong modelo para sa ibang mga gobernadorcillo. Itinuro rin niya sa mga tao ang makabagong paraan ng pagsasaka at ang industriya ng paggawa ng asin. Dahil sa kanyang mga inisyatiba, naging isa sa pinakamayamang parokya sa Cavite ang bayan ng Bacoor.

Noong 1844, itinalaga siya bilang Vicar Forane ng probinsya ng Cavite dahil sa kanyang liderato. Ang posisyong ito ang nagbigay sa kanya ng kapangyarihang pangasiwaan ang lahat ng paring sekular sa buong lalawigan. Regular siyang nakikipag-ugnayan sa Arsobispo ng Maynila tungkol sa mga isyu ng simbahan at mga reklamo ng parokya. Sa kabila ng kanyang kapangyarihan, palagi niyang pinoprotektahan ang karapatan ng mga maliliit na tao laban sa pang-aabuso.

Naging tanyag din siya sa pagiging tagapamagitan sa pagitan ng gobyerno at ng mga rebelde o tulisan. Isa sa kanyang pinakamalaking tagumpay ay ang pagsuko ng pangkat ni Luis Parang noong 1828. Dahil sa tiwala ng mga tao, napapayapa niya ang mga gulo na hindi kayang ayusin ng mga sundalo. Ang kanyang pangalan ay naging simbolo ng katarungan at kapayapaan sa buong Cavite at karatig-lalawigan.

Major Contributions

  • Ecclesiastical and Social Reforms: Ipinaglaban ni Gómez ang sekularisasyon ng mga parokya upang mabigyan ng permanenteng pwesto ang mga paring Pilipino. Nakipagtulungan siya kay Padre Pedro Pelaez upang tutulan ang mga dekretong nag-aalis ng parokya sa mga katutubo.
  • Community and Infrastructure: Pinamunuan niya ang pagtatayo ng mga paikot na kalsada at muling pag-aayos ng direksyon ng simbahan ng Bacoor. Ang kasalukuyang istraktura ng Parish of St. Michael the Archangel ay itinayo sa ilalim ng kanyang pamamahala.
  • Economic Empowerment: Pinasigla niya ang lokal na ekonomiya sa pamamagitan ng pagpapautang ng sariling pera sa mga nagnanais magnegosyo. Ang industriya ng asin sa Bacoor ay lumago dahil sa kanyang teknikal at pinansyal na tulong.
  • Journalism and Public Awareness: Kasama siya sa pagtatatag ng pahayagang “La Verdad” o Ang Katotohanan sa Maynila. Ginamit niya ang platapormang ito upang ilantad ang mga pang-aabuso ng mga prayleng Kastila at humingi ng reporma.
  • Diplomatic Peacemaking: Naging instrumento siya sa paglagda ng “Tratado de Malacañan” na nagbigay ng amnestiya sa mga agrarian rebels. Ang kasunduang ito ay nagbawal din sa mga korporasyong relihiyoso na magtaas ng renta sa lupa nang basta-basta.

Philippine Revolution

Bagaman patay na si Gómez bago pa man pumutok ang Rebolusyong 1896, siya ang itinuturing na nagtanim ng binhi nito. Ang kanyang pagbitay noong 1872 ay naging mitsa ng damdaming makabayan na humantong sa pag-aalsa ng mga Pilipino. Ginamit ng Katipunan ang salitang “Gomburza” bilang password upang parangalan ang kanilang sakripisyo. Ang mga Katipunero ay nagtatago rin ng mga piraso ng telang itim na mula diumano sa kanyang sutana. Ang kanyang buhay ay nagsilbing moral na pundasyon para sa susunod na henerasyon ng mga rebolusyonaryo.

Notable Life Stories

The Change from “Z” to “S”

Napansin ni Gómez na may kapangalan siyang Kastilang prayle at isa pang pari mula sa Laguna. Upang magkaroon ng sariling pagkakakilanlan, pinalitan niya ang “z” sa kanyang apelyido at ginawang “s”. Ginawa niya ito upang ipakita na siya ay isang “Tagalista” o bihasa sa wikang Tagalog. Idinagdag din niya ang “de los Ángeles” dahil isinilang siya sa kapistahan ng Our Lady of the Angels.

Objects Returned from the Pulpit

Dahil sa sobrang respeto ng mga tao, sapat na ang isang salita niya mula sa pulpito upang maibalik ang nakaw. Sinasabing ang mga ninakaw na karabao o araro ay bigla na lang lumilitaw sa bakuran ng simbahan pagkatapos ng sermon. Ang kanyang impluwensya ay mas malakas pa kaysa sa mga awtoridad sa pagpapanatili ng katahimikan sa bayan.

Peace Pact at Malacañang

Umakyat si Gómez sa mga bundok upang kausapin ang lider ng mga rebelde na si Luis Parang. Sa pamamagitan ng mahinahong pakikipag-usap, napapayapa niya ang mga agrarian unrest na sanhi ng pang-aagaw ng lupa. Ang negosasyong ito ay nagtapos sa isang opisyal na kasunduan sa palasyo ng gobernador-heneral.

Protecting the Flock in 1872

Nang arestuhin siya noong 1872, handang lumaban ang mga taga-Bacoor gamit ang kanilang mga bolo para siya ay iligtas. Ngunit pinatigil niya sila at sinabing, “Mga anak ko, huwag mawala sa wisyo, umuwi kayo at babalik din ako.” Sinunod siya ng kanyang mga parokyano, ngunit hindi na siya kailanman muling nakabalik sa kanyang mahal na bayan.

“Let us go where the leaves never fall”

Bago siya bitayin, naging kalmado at buo ang loob ni Gómez sa pagtanggap sa kanyang kapalaran. Habang naglalakad patungo sa bitayan, nahulog ang kanyang salamin at binigkas niya ang kanyang huling mga salita. Sinabi niya, “Tayo na sa lugar kung saan ang mga dahon ay hindi nalalanta o gumagalaw nang walang pahintulot ng Diyos.”

Challenges

Naharap si Gómez sa matitinding pagsubok sa pagtatanggol sa mga paring sekular laban sa mga makapangyarihang prayle. Maraming beses na tinangkang bawiin ng mga Recollect at Dominican ang parokya ng Bacoor mula sa kanya. Sa kabila ng mga banta, nanatili siyang matatag at tumangging iwanan ang kanyang posisyon at mga parokyano.

Ang pinakamabigat na hamon ay ang maling pag-uugnay sa kanya sa Cavite Mutiny noong siya ay 72 taong gulang na. Pinahirapan siya sa Fort Santiago at dumaan sa isang hindi patas na paglilitis ng mga Kastila. Sa kabila ng katandaan at sakit ng kanyang mga kasama, napanatili niya ang katatagan ng loob hanggang sa huling sandali.

Controversies and Criticism

Ang pinakamalaking kontrobersya sa kanyang buhay ay ang paratang na siya ang utak sa likod ng pag-aalsa sa Cavite. Ayon sa mga Kastila, ginalit niya ang mga manggagawa sa arsenal upang mag-aklas laban sa buwis at sapilitang paggawa. Gayunpaman, walang matibay na ebidensya ang ipinakita sa korte at marami ang naniniwalang gawa-gawa lamang ang mga testigo. Halimbawa, ang testimonya ni Francisco Zaldua ay sinasabing nakuha sa pamamagitan ng pananakot o pangako ng kalayaan.

Isa pang isyu na lumabas sa kanyang huling testamento ay ang pag-amin sa pagkakaroon ng anak. Inilahad ni Gómez na bago pa man siya maging pari, nagkaroon siya ng anak na lalaki na pangalang Modesto de la Torre. Matagal itong naging sikreto at kilala lamang si Modesto bilang kanyang “pamangkin” sa publiko. Pinatunayan nito na sa kabila ng kanyang pagiging banal, siya ay tao rin na may sariling mga pagkakamali at pinagdaanang hirap.

Personal Life

Isinilang si Mariano Gómez noong Agosto 2, 1799, sa Santa Cruz, Maynila. Ang kanyang mga magulang ay sina Alejandro Francisco Gómez at Martina Custodio. Sila ay kabilang sa middle class na pamilya na may lahing mestisong Intsik o tornatras. Mayroon siyang kapatid na lalaki na si José, at mga kapatid na babae na sina Paula at Maria Dolores. Ayon sa kasaysayan, si Gómez ay isang taong may kababaang-loob at matapat sa kanyang kapwa.

Bago siya naging ganap na pari, dumaan si Gómez sa isang mahalagang yugto ng kanyang lovelife. Noong siya ay nasa edad 19, nagkaroon siya ng ugnayan sa isang babaeng hindi pinangalanan sa mga dokumento. Sa relasyong ito, isinilang ang kanyang anak na si Modesto de la Torre (dating Modesto de los Santos) noong taong 1819. Sa loob ng maraming taon, kinilala lamang si Modesto bilang kanyang pamangkin sa publiko. Gayunpaman, sa kanyang huling testamento o last will, opisyal niyang kinilala si Modesto bilang kanyang tunay na anak at tagapagmana.

Si Modesto ay nanirahan sa Bacoor at nagkaroon ng anim na anak kay Francisca Facundo. Bukod sa kanyang anak, malapit din si Gómez sa kanyang mga pamangkin na naging pari rin na sina Padre Feliciano Gómez at Padre Manuel Trias. Ang kanyang pamilya ay may malalim na ugat sa Cavite, kung saan ang kanyang mga kamag-anak ay naging mga kilalang lider. Ang kanyang karakter bilang “Ama ng Bacoor” ay nagmula sa kanyang pagmamalasakit sa kanyang mga parishioners at working class.

Nagsimula ang pag-aaral ni Gómez sa Colegio de San Jose kung saan siya nagtapos ng Bachelor of Philosophy sa edad na 15. Pagkatapos nito, kumuha siya ng Bachelor of Canon Law (1818) at Bachelor of Sacred Theology (1823) sa Unibersidad ng Santo Tomas. Noong 1822, itinalaga siyang presidente ng San Carlos Seminary sa Maynila. Dahil sa kanyang husay, pinayagan siyang maging pari noong Setyembre 21, 1822, kahit siya ay kulang pa ng isang taon sa itinakdang edad.

Noong Hunyo 2, 1824, opisyal siyang itinalaga bilang kura paroko ng Bacoor, Cavite. Sa loob ng 48 taon, pinagsilbihan niya ang bayang ito nang may katapatan. Bukod sa gawaing espirituwal, tinulungan din niya ang mga tao sa agrikultura, paggawa ng asin, at pagpapaganda ng mga kalsada. Dahil dito, siya ay minahal at iginalang ng husto ng kanyang mga nasasakupan.

Si Padre Gómez ay naging boses ng secularization movement sa Pilipinas. Layunin ng kilusang ito na bigyan ng pantay na karapatan ang mga paring sekular (Pilipino) laban sa pang-aabuso ng mga paring regular (Kastilang prayle). Itinatag niya ang pahayagang La Verdad (The Truth) upang ilathala ang mga hinaing ng mga paring Pilipino. Ayon sa mga ulat, gumastos din siya ng malaking halaga upang suportahan ang mga Pilipinong nagtatrabaho sa Espanya para sa mga reporma.

Dahil sa kanyang katapusan sa pangalan, pinalitan niya ang titik na “z” sa kanyang apelyido at ginawang “Gomes”. Ginawa niya ito upang ipakita na siya ay isang Tagalista o mahusay sa wikang Tagalog. Ang kanyang paninindigan ay naging banta sa mga Kastilang prayle na nais panatilihin ang kanilang kapangyarihan.

Later Years and Death

Noong Enero 20, 1872, sumiklab ang Cavite Mutiny sa Fort San Felipe. Ginamit ito ng mga Kastila bilang dahilan upang dakpin ang mga paring nagnanais ng reporma. Dinakip si Padre Gómez sa kumbento ng Bacoor kasama ang kanyang pamangkin na si Padre Feliciano. Sa kabila ng galit ng mga tao sa Bacoor, pinakalma sila ni Gómez at sinabing babalik din siya agad.

Gayunpaman, sumailalim siya sa isang “mock trial” o huwad na paglilitis ng korte militar. Sa kabila ng kawalan ng ebidensya, hinatulan siya ng kamatayan kasama sina Jose Burgos at Jacinto Zamora. Noong Pebrero 17, 1872, pinatay sila sa pamamagitan ng garote sa Bagumbayan (ngayon ay Rizal Park). Sa edad na 72, si Gómez ang hinarap ang kamatayan nang may katahimikan at katatagan. Ang kanyang huling mga salita ay: “Tayo na sa lugar kung saan ang mga dahon ay hindi nalalaglag o gumagalaw nang walang pahintulot ng Diyos”.

Legacy and Historical Impact

Ang pagkamatay ni Padre Gómez at ng kanyang mga kasamahan ay naging mitsa ng nasyonalismong Pilipino. Ang kanilang sakripisyo ay nagsilbing inspirasyon kay Dr. Jose Rizal, na inialay ang kanyang nobelang El Filibusterismo sa kanila. Sinasabing “walang kasaysayan ng Pilipinas bago ang 1872,” dahil ang kanilang kamatayan ang nagbukas sa mata ng mga Pilipino upang lumaban para sa kalayaan.

Maging si Andres Bonifacio at ang Katipunan ay kumuha ng lakas mula sa kanilang alaala. Hanggang sa kasalukuyan, si Gómez ay pinararangalan bilang isa sa mga pangunahing martir ng bansa. Ang mga monumento sa Bacoor at sa Luneta ay nagsisilbing paalala ng kanyang kabayanihan.

Timeline of Key Events

  • 1799 (Agosto 2): Isinilang si Mariano Gómez sa Santa Cruz, Maynila.
  • 1815: Nagtapos ng Bachelor of Philosophy sa Colegio de San Jose.
  • 1818: Natapos ang Bachelor of Canon Law sa UST.
  • 1819: Isinilang ang kanyang anak na si Modesto de la Torre.
  • 1822 (Setyembre 21): Na-ordina bilang pari sa edad na 23.
  • 1824 (Hunyo 2): Nagsimulang magsilbi bilang kura paroko ng Bacoor, Cavite.
  • 1828: Naging tagapamagitan sa pagsuko ng pangkat ni Luis Parang.
  • 1844: Itinalaga bilang Vicar Forane ng lalawigan ng Cavite.
  • 1872 (Enero 21): Dinakip sa Bacoor dahil sa paratang na sedisyon.
  • 1872 (Pebrero 17): Pinatay sa pamamagitan ng garote sa Bagumbayan.

Selected Works

  • La Verdad (The Truth): Isang pahayagan na binuo ni Gómez upang maging boses ng mga paring Pilipino at ilantad ang mga pang-aabuso ng mga Kastila.
  • Last Will and Testament (1872): Ang kanyang huling habilin na naglalaman ng mahahalagang detalye tungkol sa kanyang pamilya, anak, at pagmamahal sa parokya ng Bacoor.

Awards

  • Vicar Forane ng Cavite: Isang mataas na posisyon sa simbahan na nagpapakita ng kanyang liderato sa mga pari sa lalawigan.
  • Examinador Sinodal: Karangalan bilang tagasuri sa loob ng arsobispado ng Maynila.
  • National Historical Marker: Pagkilala mula sa National Historical Commission of the Philippines sa kanyang kabayanihan.
  • Saints of the Philippine Independent Church: Kanonisasyon noong 1904 bilang pagkilala sa kanyang pagiging martir.

Historical Assesment

Ayon sa mga iskolar, ang kamatayan ni Padre Gómez ang tunay na simula ng kasaysayan ng Pilipinas bilang isang bansa. Sa loob ng mahabang panahon, ang mga Pilipino ay nahahati sa iba’t ibang rehiyon, ngunit ang kawalang-katarungang sinapit ni Gómez ay nagbigay ng iisang damdamin sa lahat. Ang kanyang pagiging mahinahon at matatag sa gitna ng kamatayan ay nagpakita ng mataas na uri ng dangal ng lahing Pilipino.

Sa kasalukuyang pag-aaral, kinikilala si Gómez hindi lamang bilang biktima ng kolonyalismo kundi bilang isang matalinong lider at aktibista. Ang kanyang mga hakbang sa Bacoor ay nagpatunay na ang isang lider ng simbahan ay maaari ring maging katuwang sa pag-unlad ng ekonomiya at lipunan. Ang kanyang buhay ay patuloy na sinusuri bilang pundasyon ng sekular na kilusan na kalaunan ay humantong sa rebolusyon.

Lesson For Today’s Generation

Marami tayong matututunan mula sa buhay ni Padre Mariano Gómez na magagamit natin sa kasalukuyang panahon. Una na rito ay ang integridad at katapatan; sa kabila ng panganib sa kanyang buhay, hindi niya tinalikuran ang kanyang mga prinsipyo at pananampalataya. Ipinakita niya na ang tunay na kapangyarihan ay nagmumula sa paglilingkod nang tapat sa mga maliliit na tao sa lipunan.

Pangalawa, ang kanyang pagmamahal sa bayan at kapwa ay isang paalala na ang bawat isa sa atin ay may papel sa pag-unlad ng ating komunidad. Hindi lamang siya nagdasal sa loob ng simbahan, kundi lumabas siya upang tumulong sa agrikultura at kabuhayan ng kanyang mga parishioners. Ipinapakita nito na ang pananampalataya ay dapat may kalakip na gawa para sa ikabubuti ng mas nakararami.

Panghuli, ang kanyang katapangan sa pagharap sa katotohanan ay dapat magsilbing inspirasyon sa kabataang Pilipino. Sa mundong puno ng maling impormasyon, ang halimbawa ni Gómez sa pagtatag ng pahayagang La Verdad ay nagpapaalala sa atin na laging manindigan para sa kung ano ang totoo. Ang kanyang sakripisyo ay hindi nasayang dahil ito ang naging daan upang makamit natin ang kalayaang tinatamasa natin ngayon.

Noong taong 2022, ipinagdiwang ng buong bansa ang ika-150 anibersaryo ng martyrdom ng Gomburza, kung saan muling binigyang-diin ang halaga ng kanilang sakripisyo. Naglabas din ng pelikulang pinamagatang GomBurZa noong 2023, na naglalayong ipakilala sa bagong henerasyon ang buhay ni Padre Gómez at ang kanyang mga kasama.

Bukod dito, noong 2023, ang Bacoor National High School-Annex ay opisyal na pinangalanan bilang Mariano Gomes National High School. Ito ay alinsunod sa batas upang permanenteng itala ang kanyang pangalan sa kasaysayan ng edukasyon sa bayang kanyang pinagsilbihan. Ang mga bust monument at historical markers sa Bacoor ay muling nilinis at binigyang-pansin sa mga nakalipas na pagdiriwang.

Trivia Questions

  1. Kailan isinilang si Padre Mariano Gómez? A. Agosto 2, 1799 B. Hulyo 4, 1800 C. Agosto 12, 1872 D. Hunyo 19, 1861
  2. Saan matatagpuan ang lugar na sinilangan ni Padre Gómez? A. Cavite B. Vigan C. Santa Cruz, Maynila D. Cebu
  3. Ano ang tawag sa tatlong paring martir kung saan kabilang si Padre Gómez? A. Katipunan B. Gomburza C. Propaganda D. La Liga
  4. Anong bayan sa Cavite ang pinagsilbihan ni Padre Gómez bilang kura paroko sa loob ng 48 taon? A. Imus B. Kawit C. Bacoor D. Silang
  5. Paano pinatay ng mga Kastila si Padre Gómez at ang kanyang mga kasama? A. Pagbaril B. Garote C. Pagbitay D. Silya-elektrika
  6. Ano ang pangalan ng pahayagang itinatag ni Padre Gómez upang ipagtanggol ang mga paring Pilipino? A. La Verdad B. La Solidaridad C. Kalayaan D. Diario de Manila
  7. Ilang taon na si Padre Gómez nang siya ay bitayin sa Bagumbayan? A. 35 B. 85 C. 72 D. 50
  8. Kailan ang eksaktong petsa ng pagbitay sa Gomburza? A. Pebrero 17, 1872 B. Pebrero 28, 1872 C. Enero 20, 1872 D. Disyembre 30, 1896
  9. Sa anong unibersidad nag-aral si Padre Gómez ng Theology at Canon Law? A. UP B. UST C. Ateneo D. DLSU
  10. Sino ang pambansang bayani na nag-alay ng kanyang nobelang El Filibusterismo sa Gomburza? A. Emilio Aguinaldo B. Andres Bonifacio C. Jose Rizal D. Apolinario Mabini
  11. Anong industriya ang tinulungan ni Padre Gómez na lumago sa bayan ng Bacoor? A. Paggawa ng sapatos B. Paggawa ng asin C. Pangingisda D. Pagmimina
  12. Ano ang tanyag na bansag o titulo na ibinigay kay Padre Mariano Gómez sa Cavite? A. Ama ng Rebolusyon B. Ama ng Katipunan C. Ama ng Bacoor D. Ama ng Wikang Pambansa

Sources

Mga Tamang Sagot:

  1. A 2. C 3. B 4. C 5. B 6. A 7. C 8. A 9. B 10. C 11. B 12. C

More: https://pinas.news/francisco-balagtas-prinsipe-ng-manunulang-tagalog/

Previous article
Teresa Magbanua: Joan of Arc ng Kabisayaan

Related Articles

Latest Articles

Load more