“Hindi ito Anti-Political Dynasty Law. Ito po ay isang budol-budol.”
“That 48,243,000 was allocated for the First District of Leyte because he is the cousin of the President, and 30 billion was given to the First District of Ilocos Norte, the son of the President. It will not happen if they are not a political dynasty.”
“From a fat dynasty, now we have an obese one.” ~ Edgar Erice
Nag-init ang debate sa Kongreso dahil sa isang batas na dapat sana ay magbabawal sa mga political dynasty ngunit tinawag itong “budol” ni Congressman Edgar Erice.
Ayon kay Erice, ang House Bill 8389 ay masyadong mahina at kulang sa tunay na pangil. Binanggit niya na pinapayagan pa rin nito ang mga magkakamag-anak na tumakbo basta magkaiba ang pwesto.
Sa kabilang banda, naniniwala ang sponsor na si Congressman Zia Alonto Adiong na ito ay mahalagang simula. Giit niya, kailangang maging praktikal ang batas upang ito ay makapasa at magamit sa hinaharap.
Bakit Tinawag itong Budol ni Erice?
Sa kasalukuyang bersyon ng batas, ang pagbabawal ay hanggang sa second degree of consanguinity at affinity lamang. Ibig sabihin nito, hindi pwedeng magkasabay sa pwesto ang mga magulang, anak, kapatid, at asawa.
Gayunpaman, binatikos ni Erice ang probisyon na nagpapahintulot sa pamilya na humawak ng iba’t ibang posisyon. Nagbigay siya ng halimbawa kung saan ang isang pamilya ay maaaring magkaroon ng senador, gobernador, at mayor.
Naniniwala siya na hindi nito tinatapos ang monopoly of power sa ating bansa. Para sa kanya, ginagawa lang nitong legal ang pananatili ng mga makapangyarihang pamilya.
Ipinaliwanag naman ni Adiong na ang tunay na monopolya ay nangyayari lamang sa mga appointment sa gobyerno. Binigyang-diin niya na ang mga botante pa rin ang may huling desisyon kung sino ang mananalo.
Ayon sa kanya, ang mahalaga ay magkaroon na ng legal na depinisyon ang political dynasty ngayon. Sinabi rin ni Adiong na sumailalim ang batas sa maraming konsultasyon sa iba’t ibang sektor.
Nais niyang balansehin ang karapatang bumoto at ang utos ng Konstitusyon para sa equal access. Naniniwala siyang ang hakbang na ito ay mas mabuti kaysa sa walang batas na umiiral.
Ibinuhos ang Pondo sa Pinsan at sa Anak
Nagkaroon din ng tensyon nang talakayin ni Erice ang budget allocation para sa ilang distrito sa Pilipinas. Ipinunto niya na ang malaking pondo sa Leyte at Ilocos Norte ay epekto ng political dynasty.
Ipinunto ni Erice na ang distribusyon ng pondo sa bansa ay hindi naging patas (inequitable) dahil sa impluwensya ng mga magkakamag-anak sa kapangyarihan. Binanggit niya ang mga sumusunod na halimbawa:
- First District of Leyte: Ayon kay Erice, ang distritong kinakatawan ni Speaker Martin Romualdez—na pinsang buo ng Pangulo—ay nakatanggap ng kabuuang P48.243 bilyon mula 2023 hanggang 2025.
- First District of Ilocos Norte: Binanggit din niya ang allocation na P30 bilyon para sa distrito ni Sandro Marcos, na anak naman ng Pangulo.
Iginiit ni Erice na ang mga ganitong kalaking pondo ay hindi maibibigay kung hindi sila bahagi ng isang political dynasty.
Para sa kanya, ito ay patunay ng monopoly of power na nagreresulta sa kawalan ng tunay na check and balance sa pagitan ng ehekutibo (na nagpapanukala ng budget) at lehislatura (na nag-aapruba nito).
>More: Marcoleta vs Cloma + Lacson on Kalayaan
Sinagot ito ni Adiong sa pagsasabing ang budget ay dumadaan sa tamang proseso at rekomendasyon. Itinanggi niya na may kinalaman ang relasyon sa pamilya sa pagbibigay ng pondo sa mga proyekto.
Binigyang-linaw rin niya na ang bawat institusyon ng gobyerno ay may kanya-kanyang internal mechanism. Ayon kay Adiong, ang ehekutibo at lehislatura ay may magkaibang mandato na dapat irespeto.
Lalong Lalala ang Corruption
Naging emosyonal si Erice nang sabihin niyang ang political dynasties ay nagpapalakas ng corruption sa bansa. Nagbabala siya na ang mahinang batas ay magbibigay lamang ng maling pag-asa sa mga Pilipino.
Sa kabila nito, pinakiusapan ni Adiong ang kasamahan na manatiling mahinahon habang nagdedebate sila. Pinahalagahan ni Adiong ang passion ni Erice ngunit nanindigan siyang kailangan ang pragmatikong solusyon.
Ang pagtatalong ito ay nagpapakita kung gaano kahirap buuin ang isang batas na babago sa politika. Nananatiling hamon ang pagbuo ng consensus sa pagitan ng dalawang magkaibang pananaw na ito.
Sa huli, nananatiling magkaiba ang pananaw ng dalawang mambabatas tungkol sa tunay na layunin ng anti-dynasty bill. Para kay Erice, ang batas na ito ay magpapatatag lamang sa kapangyarihan ng mga sikat na pamilya.
Para naman kay Adiong, ito ay isang progresibong hakbang upang unti-unting mabuksan ang pinto sa iba. Ang kapalaran ng batas na ito ay nakasalalay pa rin sa mga susunod na talakayan sa plenaryo.
