Bayaning Pilipino

Epifanio de los Santos: Dakilang Iskolar

“Walang saysay ang pagsusulat kung ang isa ay hindi sigurado sa mga katotohanan. Ito ay magdaragdag lamang ng kalituhan sa isa nang magulong mundo.“ ~Epifanio De los Santos

Si Epifanio De los Santos (Abril 7, 1871 – Abril 18, 1928) ay isang dakilang Filipino historian, iskolar, at civil servant. Itinuturing siyang “Dakila sa mga Dakilang Iskolar na Filipino” at kinikilala bilang isa sa pinakamahusay na manunulat sa wikang Español sa kanyang panahon. Siya ang naging inspirasyon sa likod ng pangalan ng Epifanio de los Santos Avenue (EDSA), ang pinakatanyag at pinakamahabang lansangan sa bansa.

Bukod sa pagiging mananalaysay, siya ay isang matagumpay na abogado, gobernador, at piskal. Nagsilbi rin siya bilang direktor ng Pambansang Aklatan at Museo kung saan niya ipinakita ang tapat na paglilingkod sa bayan. Ang kanyang buhay ay isang makulay na paglalakbay ng karunungan, sining, at nasyonalismo na nag-iwan ng malalim na marka sa kasaysayan ng Pilipinas.

Quick Facts

  • Full Legal Name: Epifanio de los Santos y Cristóbal
  • Commonly Known Names: Don Pañong, Don Panyong, G. Solon (pen name)
  • Birth Details: April 7, 1871, in Potrero, Malabon, Manila
  • Death Details: April 18, 1928, in Manila, Philippine Islands
  • Nationality: Filipino
  • Occupation(s): Historian, journalist, lawyer, politician, musician, painter, bibliophile, and librarian
  • Years Active: Late 19th century to 1928
  • Known For: Foremost scholar of his time; Name of EDSA; Director of the Philippine Library and Museum
  • Notable Works or Positions: Algo de Prosa; Literatura Tagala; Governor of Nueva Ecija; Director of National Library

Early Life and Education

Si Epifanio de los Santos ay isinilang sa Potrero, Malabon sa isang mayamang pamilya. Ang kanyang ama ay si Escolastico de los Santos, isang edukadong hacendero mula sa Nueva Ecija. Ang kanyang ina naman ay si Antonina Cristóbal, isang mahusay na musikera na tumutugtog ng piano at harp. Dahil sa kanyang mga magulang, maagang namulat si Don Pañong sa mundo ng edukasyon at sining.

Sa edad na pito, ipinadala siya sa Ateneo Municipal de Manila bilang isang boarding student. Nakamit niya rito ang Batsilyer sa Arte na may parangal na summa cum laude. Pagkatapos nito, nag-aral siya ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas (UST). Natapos niya ang kanyang pag-aaral noong Marso 1898 at nanguna sa bar exams sa parehong taon.

Noong siya ay nag-aaral pa sa kolehiyo, kapansin-pansin na ang kanyang hilig sa pangongolekta. Madalas siyang magpunta sa Nueva Ecija upang mangalap ng iba’t ibang halaman at bulaklak. Sa mga panahong ito, nakisalamuha rin siya sa mga rural na komunidad upang matuto sa kanilang kultura. Ang karanasang ito ang humubog sa kanyang “collecting instinct” na naging mahalaga sa kanyang pagiging historian.

Ang kanyang bahay sa Intramuros ay naging tagpuan ng mga tanyag na manunulat at ilustrado. Dito nagtitipon ang mga kaibigan niyang sina Cecilio Apostol, Rafael Palma, at Fernando Ma. Guerrero tuwing Huwebes. Nagbabasa sila ng kanilang mga akda at nagpapalitan ng mga ideya tungkol sa sining at literatura. Ang mga pagtitipong ito ang nagpatibay sa kanyang hilig sa pagsusulat.

Pagdating sa personalidad, si Don Pañong ay inilarawan bilang isang taong masayahin, jovial, at mahilig sa pakikipagkapwa-tao. Mahilig siya sa masasarap na pagkain at inumin, ngunit may mga pagkakataon ding siya ay seryoso at malungkot. Siya ay isang mahusay na gitarista at itinuturing na isang “artist by temperament” ng mga historian. Bilang ama, siya ay inilarawan bilang isang mapagmahal at maalalahanin na magulang.

Bilang isang dalubwika o polyglot, matatas si Don Pañong sa Español, Ingles, French, German, at Tagalog. Bukod dito, alam din niya ang ilang lokal na wika tulad ng Tingian, Ita, at Ibalao. Ginamit niya ang kanyang galing sa wika upang saliksikin ang mga pambihirang dokumento tungkol sa Pilipinas. Palaging binibigyang-diin ni Don Pañong ang halaga ng katotohanan at katumpakan sa pagsusulat ng kasaysayan.

Rise to Prominence

Ang pagkilala kay Epifanio de los Santos bilang isang henyo ay nagsimula sa kanyang mga sulating pampanitikan at pangkasaysayan. Siya ang kauna-unahang Filipino na naging kasapi ng Spanish Royal Academy of Language, Literature, at History sa Madrid. Ang kanyang mga gawa sa wikang Español ay hinangaan maging ng mga kritiko sa Europa tulad ni Marcelino Menéndez y Pelayo. Dahil dito, binansagan siyang “Unang Akademisyang Filipino”.

Malaki ang naging papel niya sa pagpapakilala ng kulturang Filipino sa buong mundo. Marami siyang inilathalang akda tungkol sa sining, musika, at literatura ng Pilipinas. Kabilang sa mga tanyag niyang isinulat ay ang Algo de Prosa (1909) at Literatura Tagala (1911). Siya rin ang nagsalin ng klasikong tula ni Balagtas na Florante at Laura sa wikang Kastila.

Sa kabila ng kanyang katalinuhan, nanatili siyang mapagkumbaba at nakatuon sa paglilingkod sa publiko. Noong 1925, hinirang siya ni Gobernador Heneral Leonard Wood bilang direktor ng Pambansang Aklatan at Museo. Dito niya ipinakita ang kanyang dedikasyon sa pag-iingat ng mga pambihirang dokumento ng bansa. Ang kanyang karera ay nagsilbing inspirasyon sa maraming kabataang Filipino noong panahon ng mga Amerikano.

Kahit pumanaw na, ang kanyang legacy ay patuloy na nananatili sa pamamagitan ng kanyang mga koleksyon. Ang pamahalaan ng Pilipinas ay binili ang kanyang mga library at artifacts upang mapanatili ang mga ito para sa susunod na henerasyon. Ang kanyang kontribusyon sa antropolohiya, etnolohiya, at kasaysayan ay nananatiling mahalagang sanggunian hanggang sa kasalukuyan.

Major Contributions

  • Political and Civic: Nahalal siya bilang Gobernador ng Nueva Ecija noong 1902 at 1904. Siya ang unang gobernador ng lalawigang ito na nahalal sa demokratikong paraan. Nagsilbi rin siyang piskal panlalawigan ng Bulacan at Bataan sa loob ng halos dalawampung taon.
  • Institutional: Bilang Direktor ng Pambansang Aklatan at Museo (1925-1928), pinalawak niya ang koleksyon ng bansa. Sa ilalim ng Clarin Act, binili ng gobyerno ang kanyang mga pambihirang dokumento. Ipinatupad niya ang mahusay na sistema ng serbisyo sa mga mambabasa.
  • Literary and Historical: Marami siyang isinulat na talambuhay ng mga bayani tulad nina Rizal, Bonifacio, at Jacinto. Ang kanyang akdang Criminality in the Philippines ay isa sa mga unang pag-aaral sa demograpiya at kriminolohiya sa bansa.
  • Scientific and Cultural: Nag-ambag siya sa mga unang pag-aaral sa antropolohiya, etnolohiya, arkeolohiya, at lingguwistika sa Pilipinas. Nakipag-ugnayan siya sa mga museo sa Europa upang mangalap ng mga dokumento tungkol sa kapuluan.
  • Statistical: Noong 1918, hinirang siya bilang Assistant Technical Director ng Philippine Census. Malaki ang naging papel niya sa pag-edit at teknikal na aspeto ng sensus na pinamahalaan ng mga Filipino.

Role in the Philippine Revolution

Noong panahon ng Rebolusyong Filipino laban sa Espanya, naging aktibo si Epifanio sa pamamahayag. Ginamit niya ang kanyang panulat upang isulong ang nasyonalismo at kalayaan. Naging katuwang siyang patnugot ng pahayagang rebolusyonaryo na La Independencia sa ilalim ni Antonio Luna. Ginamit niya ang sagisag-panulat na “G. Solon” sa kanyang mga artikulo.

Bukod sa pagsusulat, naging kasáma rin siyang tagapagtatag ng iba pang pahayagan tulad ng La Libertad. Noong Setyembre 1898, nahalal siya bilang kinatawan ng Nueva Ecija sa Malolos Congress. Nakatulong siya sa pagbalangkas ng mga batas para sa Unang Republika ng Pilipinas sa ilalim ni Aguinaldo. Ang kanyang paninindigan ay laging nakatigib ng pag-asa para sa kalayaan ng bansa.

Notable Life Stories

Gitarang Handog ni Antonio Luna

Mayroong isang tanyag na kwento tungkol sa pagkakasundo nina Epifanio at Clemente Jose Zulueta. Nagkaroon sila ng pagtatalo, at nag-alok si Heneral Antonio Luna ng kanyang gitara sa sinumang mananalo. Nanalo si Epifanio sa argumentong iyon at sa kanya naibigay ang pambihirang gitara ng heneral.

Head of the Servants

Noong siya ay direktor na ng aklatan, isang mambabasa ang naghanap ng impormasyon tungkol kay Concepcion Bagay. Sa halip na utusan ang kanyang mga tauhan, si Don Pañong mismo ang bumaba at naghanap sa mga bundle. Sinabi niya na ang lahat sa aklatan ay “servants of the reading public” at siya ang kanilang “head servant”.

Pag-aaral ng Wikang Español dahil sa Panunukso

Noong nag-aaral pa siya sa UST, tinutukso siya ng kanyang mga kaibigan dahil hindi siya matatas sa Español. Dahil dito, bumili siya ng labindalawang nobela at nagbasa nang husto sa loob ng tatlong taon. Sa huli, nalampasan niya ang kaalaman ng kanyang mga kaibigan at siya naman ang nagkaroon ng pagkakataong tumawa.

Ang Paghahanap ng mga Dokumento sa Europa

Sa kanyang paglalakbay sa Europa, binisita ni Don Pañong ang mga malalaking museo at aklatan. Matiyaga niyang hinanap ang mga rare Philippine documents upang dalhin pabalik sa bansa. Ang kanyang malasakit sa kasaysayan ang nagtulak sa kanya na gastusin ang sariling panahon sa pananaliksik sa ibang bansa.

Ang Pananaw sa mga “Lazy Geniuses”

Naniniwala si Don Pañong na walang tinatawag na “lazy genius” dahil ang katamaran at henyo ay hindi pwedeng magkasama. Ayon sa kanya, ang katamaran ay patunay ng kawalan ng tunay na galing. Ang paniniwalang ito ang nagtulak sa kanya na maging isa sa pinaka-produktibong manunulat sa bansa.

Challenges

Isa sa pinakamalaking pagsubok sa buhay ni Don Pañong ay ang sunog na tumupok sa kanyang bahay sa San Isidro. Maraming mahahalagang dokumento at bahagi ng kanyang mga koleksyon ang nawala dahil sa trahedyang ito. Gayunpaman, hindi ito naging hadlang upang itigil niya ang kanyang pag-aaral at pananaliksik sa kasaysayan.

Hinarap din niya ang hamon ng pagbabalanse ng kanyang tungkulin sa politika at ang kanyang hilig sa sining. Ayon sa mga tala, hindi talaga politika ang kanyang pangunahing interes, kundi ang pagsusulat. Sa kabila nito, pinilit niyang gampanan ang kanyang mga katungkulan bilang gobernador at piskal nang may integridad. Namatay siya habang nasa katungkulan noong Abril 18, 1928, sa edad na 57 lamang.

Controversies and Criticism

Ang pinakamalaking isyu na kinasangkutan ng kanyang pangalan ay ang pagpapalit ng pangalan ng Highway 54 tungo sa EDSA. Noong dekada 1950, may mga paksyon na gustong ipangalan ang kalsada kay Dr. Jose Rizal. Ngunit iginiit ng mga Rizaleño na dapat itong ipangalan sa isang tanyag na taga-Rizal tulad ni Don Pañong. Sa huli, noong 1959, naipasa ang Republic Act 2140 na pormal na nagpangalan sa lansangan bilang parangal sa kanya.

Mayroon ding mga panukala sa nakalipas na mga taon na palitan ang pangalan ng EDSA bilang “Corazon Aquino Avenue” noong 2011. Ang ideyang ito ay nagmula sa papel ng EDSA sa 1986 People Power Revolution. Gayunpaman, ang panukalang ito ay nanatili lamang sa komite at hindi naisakatuparan. Sa kasalukuyan, nananatiling hamon ang pag-alala sa tunay na pagkatao ni Epifanio de los Santos dahil ang acronym na “EDSA” ay mas madalas na iniuugnay sa trapiko.

Personal Life

Si Epifanio de los Santos ay ikinasal nang dalawang beses sa kanyang buhay. Ang kanyang unang asawa ay si Ursula Paez ng Malabon na pinakasalan niya noong 1899. Matapos pumanaw ni Ursula, ikinasal siya sa kanyang ikalawang asawa na si Margarita Torralba ng Malolos noong 1908. Inilarawan ang kanyang pamilya bilang masaya at puno ng pagmamahalan sa kabila ng dami ng kanyang mga anak.

Nagkaroon siya ng kabuuang 12 anak mula sa kanyang dalawang pagsasama. Ang kanyang mga anak sa unang asawa ay sina Jose, Rosario, Escolastico, at Antonio. Sa kanyang ikalawang asawa naman, nagkaroon siya nina Leticia, Fernando, Socrates, Federico, Hipatia Patria, Espacia Lydia, Glicera Ruth, at Margarita. Marami sa kanyang mga anak ang sumunod sa kanyang yapak sa larangan ng sining at kasaysayan.

Isang mahalagang bahagi ng kanyang personal na buhay ang kanyang panganay na anak na si Jose P. Santos. Si Jose ang nagmana ng hilig ng kanyang ama sa kasaysayan at naging tanyag ding researcher at biographer. Bukod sa pamilya, malapit din si Don Pañong sa kanyang mga kaibigang ilustrado na madalas niyang kasama sa mga talakayan. Itinuring ang kanyang tahanan bilang sentro ng sining at kaisipan sa Maynila.

Pagdating sa pilosopiya sa buhay, naniwala si Don Pañong na ang mga prinsipyo ay dapat maging malambot o “fluid” dahil ang buhay ay patuloy na nagbabago. Ayon sa kanya, ang pagkapit sa isang prinsipyo nang walang pag-iisip ay hindi karunungan kundi pagmamatigas lamang. Pinahalagahan din niya ang pagiging handa sa trabaho at hindi ang paggamit ng “bluff” o panlilinlang upang magtagumpay. Para sa kanya, ang karunungan ay mas mahalaga kaysa sa simpleng tapang lamang.

Bagama’t itinuturing siyang henyo, si Don Pañong ay inilarawan din bilang isang taong “very human”. Mahilig siya sa tawanan at naniwala na ang katatawanan o humor ay isang pagsubok sa katotohanan at katinoan ng isang tao. Ang kanyang hilig sa musika ay naging paraan niya upang ma-relax at magkaroon muli ng sigla sa buhay. Namuhay siya nang may tapat na layunin na iwanan ang kayamanan ng kanyang isipan para sa susunod na henerasyon.

Later Years and Death

Sa kanyang huling mga taon, ibinuhos ni Don Pañong ang lahat ng kanyang oras sa Pambansang Aklatan at Museo. Pinatigil niya ang kanyang pansariling pangongolekta upang mas mapalakas ang koleksyon ng pamahalaan. Sinasabing tinalikuran niya ang iba pa niyang hilig maliban sa musika at pangongolekta ng libro upang makapaglingkod nang husto. Namatay siya habang nasa katungkulan noong Abril 18, 1928 dahil sa isang cerebral attack.

Ang kanyang labi ay nakahimlay sa Manila North Cemetery bilang pagkilala sa kanyang serbisyo. Namatay siya sa edad na 57 sa gitna ng kanyang matagumpay na karera. Isang state funeral ang iginawad sa kanya ng pamahalaan bilang parangal sa isang dakilang Filipino. Sa kanyang pagpanaw, nawalan ang bansa ng isang “intellectual titan” na tunay na nagmamahal sa kasaysayan.

Legacy and Historical Impact

Ang pinakamalaking parangal sa kanya ay ang pagpapangalan ng Epifanio de los Santos Avenue (EDSA). Bukod sa kalsada, mayroon ding mga paaralan, isang kolehiyo, at ospital na ipinangalan sa kanya. Matatagpuan din ang Epifanio de los Santos Auditorium sa loob ng Pambansang Aklatan ng Pilipinas. May mga monumento rin na itinayo sa San Isidro, Nueva Ecija upang alalahanin ang kanyang kabayanihan.

Sa larangan ng akademya, ang kanyang mga isinulat ay nananatiling batayan sa pag-aaral ng kasaysayan at literatura. Kinikilala siya bilang “foremost scholar” ng kanyang panahon. Ang kanyang mga koleksyon ng aklat at dokumento ay naging pundasyon ng Filipiniana division ng ating pambansang aklatan. Ang kanyang malasakit sa katumpakan ng kasaysayan ang nagbigay-daan sa mas malalim na pag-unawa sa ating mga bayani.

Timeline of Key Events

  • 1871: Isinilang sa Malabon noong Abril 7.
  • 1898: Natapos ang Law studies sa UST at nanguna sa bar exams.
  • 1898: Nagsilbi sa pahayagang La Independencia at naging bahagi ng Malolos Congress.
  • 1899: Ikinasal sa kanyang unang asawa na si Ursula Paez.
  • 1900: Itinalaga bilang District Attorney sa San Isidro, Nueva Ecija.
  • 1902: Nahalal bilang unang demokratikong Gobernador ng Nueva Ecija.
  • 1904: Naging kinatawan ng Pilipinas sa St. Louis World’s Fair sa Amerika.
  • 1908: Ikinasal sa kanyang ikalawang asawa na si Margarita Torralba.
  • 1918: Hinirang bilang Assistant Technical Director ng Philippine Census.
  • 1925: Itinalaga bilang Direktor ng Pambansang Aklatan at Museo.
  • 1928: Pumanaw noong Abril 18 sa Manila habang nasa serbisyo.
  • 1959: Opisyal na ipinangalan sa kanya ang Highway 54 sa pamamagitan ng R.A. 2140.

Selected Works

  • Algo de Prosa (1909): Isang koleksyon ng mga kwento at sanaysay na nagpakita ng kanyang husay sa pagsusulat.
  • Literatura Tagala (1911): Isang mahalagang pananaliksik tungkol sa kasaysayan ng panitikang Tagalog.
  • El Proceso del Dr. Jose Rizal (1914): Isang pag-aaral tungkol sa paglilitis at buhay ng ating pambansang bayani.
  • Folklore Musical de Filipinas (1920): Dokumentasyon ng mga katutubong musika at sining ng mga Filipino.
  • Salin ng Florante at Laura:** Ang pagsasalin ng akda ni Balagtas sa Español upang maunawaan ng mga banyaga.
  • Criminality in the Philippines:** Isang sosyolohikal na pag-aaral tungkol sa krimen at lipunan noong unang bahagi ng 1900s.

Awards and Honors

  • Kasapi ng Royal Academies sa Madrid: Ang unang Filipino na naging miyembro ng Royal Academy of Language, History, at Literature sa Espanya.
  • Summa Cum Laude (Ateneo): Parangal sa kanyang pambihirang katalinuhan sa Batsilyer sa Arte.
  • Medal of Valor (1921): Parangal na iginawad sa kanya noong siya ay nasa Philippine Constabulary (ayon sa isang sanggunian).
  • State Funeral: Parangal mula sa pamahalaan matapos siyang pumanaw habang nasa serbisyo.
  • Namesake ng EDSA: Ang pinakamataas na uri ng pagkilala sa pamamagitan ng pagpapangalan ng pangunahing lansangan ng bansa.

Historical Assessment

Ayon sa mga iskolar, si Don Pañong ang unang mataas na edukadong Filipino na nagbigay-pansin sa sariling sining, musika, at literatura ng bansa. Sa halip na tumingin lamang sa kulturang banyaga, ipinakita niya ang galing ng mga bayaning tulad nina Bonifacio at Jacinto. Ang kanyang pananaliksik ay itinuturing na “building rather than destroying” dahil layunin nitong itayo ang pambansang dangal.

Sa kasalukuyang scholarly evaluation, kinikilala si Don Pañong bilang isang “intellectual titan” na walang katulad sa dami ng larangang pinagdalubhasaan. Ang kanyang hilig sa katotohanan ang nag-iwan ng isang pamantayan sa pagsusulat ng kasaysayan na hindi nadidiktahan ng emosyon. Siya ay nananatiling simbolo ng henyong Filipino na pinagsama ang talino at tapat na paglilingkod sa bayan.

Latest News

Nitong nakaraang mga taon, muling nabuhay ang interes sa buhay ni Don Pañong dahil sa pagdiriwang ng kanyang 150th birth anniversary noong 2021. Ang National Historical Commission of the Philippines ay nagsagawa ng mga programa upang muling ipakilala ang tao sa likod ng pangalang EDSA. Binigyang-diin sa mga pagtitipon na ito na si Don Pañong ay hindi lamang isang pangalan ng kalsada kundi isang dakilang guro ng kasaysayan.

Samantala, may mga bagong plano ang pamahalaan para sa rehabilitasyon ng EDSA na nakatakdang magsimula sa 2025 o 2026. Layunin nitong gawing mas maayos ang daloy ng trapiko sa lansangang ipinangalan sa kanya. Bagama’t ang kalsada ay nakararanas ng matinding congestion, ang pangalan ni Epifanio de los Santos ay mananatiling buhay sa bawat kilometro ng mahalagang kalsadang ito.

Message For Today’s Generation

Ang buhay ni Don Pañong ay nagtuturo sa atin na ang tunay na henyo ay hindi tamad. Ayon sa kanya, ang katamaran at katalinuhan ay hindi pwedeng magsama sa iisang tao. Para sa makabagong henerasyon, ang dedikasyon sa pag-aaral at paghahanda sa sarili ang susi upang makagawa ng dakilang bagay para sa bayan.

Ipinakita rin niya ang halaga ng pagpapakumbaba sa serbisyo. Bilang direktor, tinawag niya ang sarili na “head of the servants” upang ipakita na walang trabahong mababa pagdating sa pagtulong sa publiko. Ang ganitong uri ng pamumuno ay isang mahalagang aral para sa mga kabataang nagnanais pumasok sa gobyerno.

Panghuli, ang pagmamahal ni Don Pañong sa ating sariling kultura ay dapat nating tularan. Naniniwala siya na ang mga Filipino ay ang “most promising people in the world” dahil sa ating natatanging kasaysayan. Sa panahon ngayon, ang pagpapahalaga sa ating wika, musika, at sining ang magpapatunay na tayo ay tunay na karapat-dapat sa kalayaang ipinaglaban ng ating mga ninuno.

Trivia Questions

  1. Saang lungsod isinilang si Epifanio de los Santos noong Abril 7, 1871? A. Pasay B. Malabon C. Quezon City D. Manila
  2. Ano ang ibig sabihin ng daglat na EDSA na ipinangalan sa ating bayani? A. Epifanio de los Santos Avenue B. Every Day Safe Avenue C. Epifanio de los Santos Airport D. Emilio de los Santos Avenue
  3. Ano ang tanyag na palayaw o nickname ni Epifanio de los Santos? A. Don Enteng B. Don Kulas C. Don Pañong D. Don Pepot
  4. Anong karangalan ang nakuha niya nang magtapos siya ng Batsilyer sa Arte sa Ateneo? A. Cum Laude B. Magna Cum Laude C. Summa Cum Laude D. Honorable Mention
  5. Ano ang dating pangalan ng kalsadang EDSA bago ito ipinangalan sa kanya noong 1959? A. Highway 54 B. Avenida Rizal C. Quezon Boulevard D. McArthur Highway
  6. Bukod sa pagiging historian, anong instrumentong pang-musika ang husay niyang tugtugin? A. Drums B. Trumpeta C. Gitara D. Saxophone
  7. Anong rebolusyonaryong pahayagan ang sinulatan niya gamit ang pen name na “G. Solon”? A. La Solidaridad B. La Independencia C. Kalayaan D. Diyaryo Tagalog
  8. Ilang anak ang nagkaroon si Epifanio de los Santos mula sa kanyang dalawang asawa? A. Lima B. Walo C. Sampu D. Labindalawa
  9. Sa anong unibersidad siya nagtapos ng kanyang pag-aaral sa abogasya o Law? A. UP B. UST C. Ateneo D. DLSU
  10. Anong posisyon sa gobyerno ang hinawakan niya noong 1925 bago siya pumanaw? A. Gobernador ng Maynila B. Direktor ng Pambansang Aklatan C. Secretary of Justice D. Senador
  11. Kailan ang petsa ng kamatayan ni Epifanio de los Santos? A. Abril 18, 1928 B. Hunyo 12, 1898 C. Mayo 1, 1900 D. Disyembre 30, 1930
  12. Saang lalawigan siya naging kauna-unahang demokratikong nahalal na Gobernador? A. Bulacan B. Bataan C. Nueva Ecija D. Pampanga

Sources

Mga Tamang Sagot:

1. B. Malabon 2. A. Epifanio de los Santos Avenue 3. C. Don Pañong 4. C. Summa Cum Laude 5. A. Highway 54 6. C. Gitara 7. B. La Independencia 8. D. Labindalawa 9. B. UST 10. B. Direktor ng Pambansang Aklatan 11. A. Abril 18, 1928 12. C. Nueva Ecija

More: https://pinas.news/apolinario-mabini-dakilang-paralitiko-at-utak-ng-himagsikan/

Previous article
Macli-ing Dulag: Martir ng Chico Dam
Next article
Francisco Balagtas: Prinsipe ng Manunulang Tagalog

Related Articles

Latest Articles

Load more